| |
 |
| Kerk
Limmel met op de voorgrond het opgeknapte plein (bron: Buurtplein Maastricht) |
| Lemmoel
- Limmel - Lummel |
| In
het jaar 12 voor Christus bezetten de Romeinen
Nederland tot aan de Rijn. |
| Zij
stichtten steden en legden tussen deze steden verbindingswegen
aan. Langs een |
| van
deze wegen was reeds in de Middeleeuwen sprake
van Lemeloe, een gebied ten |
| noordoosten
van Maastricht. De naam Lemeloe veranderde in
de loop der eeuwen in |
| Lemmoel,
Lemal,
Limale, Limmail, Limmale, Limmel en tot slot
in ................ Lummel ! |
| In
de 11e eeuw was Limmel al een zelfstandige
R.K. parochie, het eerste in mergel |
| in
de Romaanse stijl opgetrokken Kerkgebouw
dateert uit deze eeuw. |
 |
| De
parochiekerk van St. Jan de Doper te Limmel
uit de elfde eeuw. |
| Tekening
vanuit het oosten: Philippus van Gulpen,
ca. 1840 |
|
Vooraan
het Gotische priesterkoor, daarachter het
Romaanse middenschip. |
| De
kerk werd in 1861 afgebroken en de toren
in 1867 (bron: Buurtplein) |
| De
eerste Pastoor die bekend is in het jaar 1351 heette Wilhelmus de Valkenborch. |
| In
1400 werd er een koor in Gotische stijl
aangebouwd en in 1630 werd de toren |
| gerestaureerd.
In
1863 werd op dezelfde plaats in Gotische
stijl een nieuwe Kerk, |
| toegewijd aan
Johannes de
Doper, gebouwd omdat het oude Kerkgebouw voor
die |
| tijd
te klein was. De
toren bleef staan, maar werd in 1867
vernieuwd. |
| De
Doopvont van Naamse steen dateert uit de 11e
eeuw. |
 |
| Het
deksel, van het Romaanse doopvont
van Naamse steen |
| uit de 11e
eeuw, is in 1890 in Luik vervaardigd
waarbij |
| antieke
medaillons van de vier evangelisten werden
gebruikt |
| Het
Kasteel van Limmel, toen een omgrachte toren,
was een groot leen van Valkenburg. |
| In
1284 werd het ingenomen door Jan I, Hertog van
Brabant, die in oorlog was met |
| Walram
de Rosse van Valkenburg. Sinds die tijd
zetelden er de leenmannen van de |
| Hertogen
van Brabant. Begin 14e eeuw was het in bezit
van het geslacht van Limmel. |
| In
het begin van de 16e eeuw ging het Kasteel met
hoeve over in handen van de ridders |
| van
de Duitse orde (Balie Biesen), die het tot aan
de Franse Revolutie behielden. |
| Rond
1651 werd het Kasteel voor het eerst Bethlehem
genoemd, een naam die het goed |
| heeft
behouden. |
 |
| Kasteel
Bethlehem rechter zijkant met toren |
| Eveneens
in het begin van de 16e eeuw werd op de plaats
van de oude Drieshof het |
| Kasteel
Jerusalem gebouwd. Andries van den Dries(ch),
genaamd Proenen, was kanunnik |
| en
rijproost van het Kapittel van O.L. Vrouw. Hij
bezocht in de 16e eeuw het H. Land, |
| vandaar
dat er de naam Jerusalem aan de nieuwe Drieshof werd
gegeven. Het goed |
| geraakte in handen
van de Jezuïeten, die het in 1640 aan Willem
Dolmans verkochten. |
| Vervolgens
kwam het in bezit van de families van der
Vrecken en Kerens en in de 19e |
| eeuw
in bezit van het geslacht De Crassier. |
 |
| Kasteel
Jeruzalem, zicht vanaf de Jeruzalemweg |
| De
parochie maakte aanvankelijk deel uit van
Aartsdiakenaat Haspengouw, concilie van |
| Maastricht
bisdom Luik, later (tot 1801) tot het dekenaat
Valkenburg bisdom Roermond. |
| Tot
1802 bleef Limmel een zelfstandige
parochie. In dit jaar werd de parochie
door |
| Borgharen
geannexeerd, echter in 1834 opnieuw als
onafhankelijke parochie ingericht. |
| Omstreeks
1840 telde het dorp 370 inwoners,
hoofdzakelijk boeren. |
| Het
grondgebied van de toenmalige parochie Limmel omvatte het gebied
van de huidige |
| parochies
Nazareth, Wijckerveld,
Witte Vrouwenveld, Koepelkerk (ged.) en Limmel. |
| De
parochie Limmel lag grotendeels in
het winterbed van de Maas. |
| Het
hoofdwegenpatroon liep nagenoeg noord-zuid,
respectievelijk oost-west. |
| De
belangrijkste noord-zuid verbinding was de
Meerssenerweg, waardoor Limmel met |
| Meerssen
en via Akerpoort met Maastricht in relatie
stond. |
| De
belangrijkste oost-west verbinding was de
Severenstraat (de huidige Populierweg) |
| die
Limmel met Ambij en Borgharen verbond. |
| Er
bestonden ook een aantal veldwegen, welke
deels terug te vinden zijn in de huidige |
| Dolmansstraat,
Emmausstraat, Jeruzalemweg, Judeaweg en
Sionsweg. |
 |
| Jeruzalemweg,
03 mei 1957 (bron: Buurtplein) |
| |
 |
| Jeruzalemweg, de oude verbindingsweg Limmel -
Meerssen (bron: Buurtplein) |
| Langs
de beek 'de Kanjel' stonden de Kastelen: Bethlehem, Geusselt, |
| Jeruzalem
en Vaeshartelt
(de Kasteel - landgoederenzone). |
 |
| Kasteel
Bethlehem |
| |
 |
| Kasteel
Geusselt |
| |
 |
| Kasteel
Jeruzalem |
| |
 |
| Kasteel
Vaeshartelt |
| De overige
bebouwing bestond uit een open
lintbebouwing
van huizen en boerderijen, |
| zoals hoeve
"Rome", terwijl de villa's: Kanjel, van
Aubel,
Wijckerveld en de kloosters |
| Zusters
Mariënweerd (waard) en Zusters van
Nazareth her en der het gebied sierden. |
 |
| Villa
Kanjel - Dr. Poelsoord (la Petite Suisse) (foto: ?) |
| |
 |
| Villa
van Aubel ca. 1915 (hier was een filiaal van fa. Kasdorp |
| met
elektronische materialen gevestigd) (bron: Jo Boetsen) |
| |
 |
| Villa
Wijckerveld 1912 (foto: ?) |
| |
 |
| Klooster
- Pensionaat Zusters Mariawaard of Mariënwaard |
| (la
Grande Suisse) (bron: J. Mulkens) |
| |
 |
| Klooster Zusters
van Nazareth (collectie:
Wigo) |
| In
de periode rond 1850 kwam de spoorlijn
Maastricht - Roermond |
| tot stand en werd Limmel
als het ware in tweeën opgedeeld. |
 |
|
Topografische kaart Limmel en omgeving ca. 1850 (bron: Jo Boetsen) |
| |
 |
| Station
Mariënwaard 1965 (bron: Tjalling Halbertsma) |
| Geopend
op 23 oktober 1853 - Gesloten op 15 mei 1933 |
| |
 |
| Station
Mariënwaard ca. 19.. ? (bron: RHCL met
dank aan Jo Boetsen) |
| |
 |
| Ontspoorde
stoomlocomotief bij Lombok (viaduct) Limmel (collectie: Carien van de Broeck) |
| |
| Station
Limmel (foto gezocht) |
| Geopend
23 oktober 1853 - Gesloten 15 mei 1938 |
| Heropend
01 mei 1940 - Gesloten 24 november 1940 |
| Het
station was in 1940 ook in gebruik voor de
spoorlijn Maastricht - Venlo |
| |
 |
| Station
Maastricht 1920 (bron: Wichor Bramer) |
| Geopend
op 23 oktober 1853 |
|
Meer
info over stations:
www.stationsweb.nl |
| De
Parallelweg, het emplacement en het NS station
lagen op het grondgebied |
|
van Limmel echter rond 1870 kwamen deze onder de parochie Wijck te
vallen. |
| Tot deze periode was Limmel
een open agrarisch gebied met uitgestrekte
akkers, |
| weilanden en boomgaarden, geheel
gescheiden van het stedelijke Maastrichtse |
|
gebeuren. Dit was mede te danken aan het feit
dat eertijds niet buiten de |
|
verdedigingswerken gebouwd mocht worden. |
 |
|
Topografische kaart Limmel en omgeving ca. 1870 |
| Na
1870 breidde Maastricht zich buiten de
verdedigingswerken snel uit. |
| Limmel
ontwikkelde zich vooralsnog op bescheiden
schaal, er vond slechts verdichting |
| en
verlenging
van de bestaande lintbebouwing plaats. In de
winter van 1880-1881 |
| werden
tijdens
werkzaamheden in het gehucht 'De Steenstraat'
(Nazareth) te Limmel |
| een
aantal Romeinse
graven ontdekt waarin zich een
honderdtal urnen bevonden. |
| Met
de eerste industriële bebouwing werd rond
1890 begonnen op het terreingedeelte |
| van
'de Beck' (Borgharenweg) en in 1911
waren de Potten en vaste vuursteenfabriek, |
|
de Sphinx
aardewerk en muurtegelfabriek en de
Zinkwitfabriek een feit. |
 |
| Winkel
van de Opa van Willy Hoofs aan de Beck |
| c.q.
Borgharenweg (collectie: Willy Hoofs) |
| In
deze periode vestigden zich ook Glasfabriek
Stella aan de Stellaweg |
| (Nieuweweg -Viaductweg) en aan de Meerssenerweg de Mosa porselein
|
|
en muurtegelfabriek, Schunck Cementbuizenfabriek
en Beaumont |
|
ijzeren ledikantenfabriek. |
 |
| Glasfabriek
Stella aan de Stellaweg (Nieuweweg) (bron: ?) |
| Het
aantal arbeiders in bovengenoemde bedrijven
bedroeg in 1911 over |
|
de 2000 en dientengevolge
telde Limmel in die tijd meer dan 40 cafés. |
 |
| Inwoners
van Limmel 'de Stekkemennekes vaan Lummel'
voor een |
|
ereboog bij
gelegenheid van de geboorte van Prinses
Juliana in 1909 |
| Links
veldwachter Ubachs, in het midden kapelaan
Jean Jacobs |
| en
tweede van rechts onderwijzer Gommarius
Gommers |
| Rechts
achter het dak van de vroegere werkplaats
Theunissen, |
|
nu garage Kuijpers (collectie:
Carien van de Broeck) |
| Tot
het jaar 1920 maakte Limmel deel uit van de
Gemeente Meerssen, maar werd in |
|
dat jaar
geannexeerd door Maastricht. In deze tijd kwam
een volledige koppeling tot |
|
stand tussen Limmel en Maastricht middels de Fr. Romanusweg en de
Dolmansstraat. |
|
Tevens werd er een aanvang gemaakt met de aanleg van het
Julianakanaal. |
|
Toen in de dertiger jaren het Julianakanaal, de sluis Limmel en de
stuw van |
|
Borgharen gerealiseerd waren,
was de wateroverlast waar
Limmel tot die |
|
tijd vaak mee te kampen had tot een minimum terug
gebracht. |
 |
| Populierweg, Hoog water 1926 (bron: Jack Ummels) |
| Geheel
links de huidige woning van Marrio en Jack
Ummels met aan |
| de deur waarschijnlijk o.a. de vroegere
bewoonster Lieske Knoben |
| 2e
woning Mevr. Hoofs, 3e woonhuis/kapsalon van
Karin van de Broeck |
| 4e
studentenhuis, daarvoor kapsalon Maré,
vroeger winkel van Kleijnen |
| 5e
café Brands, 6e voormalig woonhuis
kerkorgelspeler Dhr. Kuipers |
| 7e
ingang oude jongensschool, 8e pand kapper van
de Broeck |
| (panden
6, 7 en 8 zijn afgebroken) |
| |
 |
| Stuw
van Borgharen 13-05-1929 (bron: Martin
Wasbauer RWS) |
| Helemaal
links is te zien dat de Stuw nog niet geheel
klaar is |
| |
 |
| Sluis
Limmel en Julianakanaal (foto: Math Ubachs
2004) |
| Aan
de gruwelen van de Duitse bezetting tijdens de
tweede Wereldoorlog, |
| welke
door Pastoor
M.J. Colaris zijn vastgelegd, ontkwam ook
Limmel niet. |
| Op 10 mei 1940 om 5
uur 's
morgens was Limmel door de Duitsers
bezet. |
| In
september 1940 werd Kapelaan Hein Lochtman aan de
parochie toegewezen, hij |
|
bood hulp
en
schuilgelegenheid aan onderduikers en was
leider van de verzetsbeweging. |
| Om
deze redenen werd hij, door verraad, op 10 mei 1944 door de
Duitsers weggehaald. |
 |
| Kapelaan
Hein Lochtman |
| De
Amerikanen werden op 13 september 1944 in triomf
binnengehaald, |
|
feeststemming en
vreugde
in het dorp, de bevrijding van Limmel was een
feit ! |
| Een
van de meest indrukwekkendste gebeurtenissen
was het overlijden |
|
van Kapelaan Hein
Lochtman op 27 februari 1945 te Bergen-Belsen. |
  |
| Origineel
bidprentje Kapelaan
Hein Lochtman (bron: JT) |
| (hieronder
de originele tekst) |
| † |
| Als
jongen, als verkenner en als Kapelaan stond
hij steeds |
| klaar
om iedereen, gevraagd en ongevraagd te helpen. |
| Tijdens
de oorlog bezorgde hij veel onderduikers
schuilplaatsen, |
| levensmiddelenkaarten
en finantiele steun; drie man nam hij er |
| tegelijk
op in eigen huis. |
| Op
10 Mei 1944 werd hij 'n nachts van zijn bed
gehaald; tachtig |
| uren
hing hij in de boeien, zonder eten; liep harde
slagen en stompen op en |
| toch
verklapte hij niet wie hij had geholpen en wie
met hem samenwerkten. |
| In
gevangenissen en kampen was hij de grote steun
voor zijn lotgenoten. |
| Totaal
uitgemergeld overleed hij, op 27 Februari1945,
te Belsen. |
|
Het droevige bericht bereikte de inwoners
van Limmel op 25 mei 1945, |
|
pas drie maanden
later dus. Er was een ware rouwstemming in de
parochie. |
 |
| Kruis
Lochtmanhuis tegen woonhuis hoek Dolmansstraat
- Populierweg (bron:
Buurtplein) |
| Pas
na 1950 werd een begin gemaakt met de
ontwikkeling van Limmel en vond er voor
het |
| eerst
uitbreiding plaats. De bestaande wegen werden
geasfalteerd en/of beklinkerd en |
| nieuwe
straten werden aangelegd. Tevens werd heel
Limmel aangesloten op de riolering. |
 |
| Luchtfoto
Limmel Landgoederenzone 1949 (bron: Jo
Boetsen) |
| |
 |
| Balijeweg
in aanleg (bron: Buurtplein) |
| In
een voor het dorp ambitieus
woningbouwbouwprogramma werden ten noorden |
|
van de Balijeweg
in de jaren 1957-1958 circa 400 huurwoningen
gebouwd. |
| Kenmerkend
voor dit gebied zijn het strakke patroon van
straten, pleinen en |
|
bebouwing, geheel
in afwijking van de oorspronkelijke bebouwing. |
 |
| Luchtfoto
Limmel ca. 1957 (bron: Tonny
Cruts-Mommers) |
| Links
boven boerderij Vrancken, rechts boven Kasteel
Bethlehem |
| In
het midden de circa 400 nieuwe huurwoningen |
| Wel
is de historische hoofdwegenstructuur
gehandhaafd en nog volledig herkenbaar. |
| Eveneens
rond 1958, vlak na de realisatie van de
woningen, vestigden zich de PLEM aan |
| de
Populierenweg/Sionsweg, het Hoolhoes aan de
Balijeweg, de Mosa vloertegelfabriek |
| aan
de Sionsweg en de Katholieke Hogere Hotelschool
in het Kasteel Bethlehem. |
 |
| Kasteel
Bethlehem linker zijkant/voorkant (bron: Buurtplein) |
| In
deze periode werd ook begonnen met de aanleg
van de Rijksweg 75 (E-9/A-2). |
| Begin
jaren zestig werd, in verband met de aanleg
van industriegebied Beatrixhaven, |
| de
Willem Alexanderweg aangelegd en de Viaductweg
werd aangesloten op de E-9. |
| Aan
de Willem Alexanderweg verschenen de Riool Water
Zuiverings Installatie en |
|
het complex
van Openbare Werken. De industriële bebouwing
in de Beatrixhaven |
| verliep in snel
tempo en toen rond 1972 een aanvang werd
gemaakt met de bouw |
|
van het Huis van Bewaring
was Limmel aan alle kanten omsloten door de
industrie ! |
 |
| Willem
Alexanderweg (voorheen Beatrixweg) ca. 1965 (bron:
Lilianne Seegers) |
| In
het midden de huizen aan de St. Jansweg,
rechts de entree van voetbalveld RKVCL |
| Rond
deze tijd realiseerde de Gemeente zich dat de
woonwijk Limmel de ontwikkeling |
| van
de industrie in dit gedeelte van Maastricht
blokkeerde. Een 'geheim plan'
beoogde |
| om
de woonwijk af te breken of om Limmel dood te
laten bloeden. Een
gevolg was dat |
| er
in de wijk geen uitbreiding
van voorzieningen meer plaatsvonden, terwijl
de reeds |
| voorgenomen plannen voor de
verbetering van de kern nabij de Kerk werden
bevroren. |
| Verkrotting sloeg toe, de door de
Gemeente aangekochte woningen aan de
Populierweg |
| en
Dolmansstraat werden
dichtgetimmerd en zo bleven ze er lange tijd
bij staan. |
 |
| Dolmansstraat,
aanleg nieuw wegdek en trottoirs (bron:
Buurtplein) |
| Enkele
bewoners klaagden regelmatig en veelvuldig bij
de Gemeente over deze |
|
situatie. Tijdens een info- en inspraakavond in 1976
werd aan de Limmelse |
| bevolking een nieuw
bouwplan gepresenteerd, te realiseren aan de Populierweg |
|
en de Sionsweg. Het
plan omhelsde o.a. afbraak van de voormalige
jongensschool |
|
en het bouwen van zes premie
A- woningen op deze locatie. |
 |
|
Rooms Katholieke Bijzondere Jongensschool
Populierweg (collectie: Carien van de
Broeck) |
| Rechts
het kolenhok t.b.v. de kolen gestookte C.V.
verwarming |
| Links
zijn de dames Mommers te zien. Nadat hun paard
gestorven was |
| werden
ze "trèk en duij" (één voor - en
één achter de kar) genoemd |
| Aanvulling
/ reactie van Theo Brans: |
| Het
schoolplein was vroeger alleen bereikbaar via
een paar stenen trappen. |
| Immers
de weg lag door heel Limmel veel lager, want
t.o. de school lag 'het Bergske' |
| een
soort dijkje dat gelijk liep vanaf ongeveer
het postkantoor tot aan de overweg. |
| Vermoedelijk
een soort bescherming tegen hoog water in de
twintiger jaren. |
| De
weilanden (toen) lagen op dezelfde hoogte,
vreemd dat alle straten veel dieper lagen. |
| Deze
woningen waren bedoeld voor
startende gezinnen en voor enkele
bewoners |
| van
de te
slopen huizenrij, deels bewoond en
deels onbewoonbaar verklaard, aan |
|
de Sionsweg en
de Populierweg. |
 |
| Populierweg
met aan de rechterkant de te slopen woningen
(bron:
Buurtplein) |
| De
Limmelse bevolking kwam in 1980 massaal in
verzet toen de Gemeente, als klap |
|
op de
vuurpijl, ook nog onaangekondigd een woonwagenlocatie
met 20 standplaatsen |
|
aan de Sareptastraat
wilde realiseren. Dankzij
dit verzet kwam de locatie er niet, |
|
bovendien werd enige tijd later gestart met
de nieuwbouwfases 1 en 2 (Populierweg - |
| Nebostraat en St. Jan Baptistplein) van de
kern van Limmel. |
| Ten
gevolge van het ad-hoc beleid van de Gemeente
werd in 1981 de Buurtraad Limmel |
| opgericht.
Deze inventariseerde de wijkgebonden problemen
zoals: woningtekort voor |
| ouderen,
jonge gezinnen en alleenstaanden, achterstand
aan het onderhoud van de in de |
| jaren
vijftig gebouwde huurwoningen, het
ontbreken van geschikte accommodaties voor |
| jongeren
en verenigingen, een verkeersonveilige en
kindonvriendelijke woonomgeving, het |
| gevaar
voor het voortbestaan van winkels en van de basisschool,
ernstige milieubelasting |
| en
bodemverontreiniging. |
| Al
snel was duidelijk dat gekozen moest worden
voor integrale aanpak van de problemen. |
| Er
werd een op de toekomst gericht plan opgesteld:
"Limmel op weg naar
2000". |
 |
| Kinderboerderij
Limmel Judeaweg 110 a, sinds 1986 naast Hoeve
Rome |
| In
dat plan bedacht de Buurtraad met enkele
architecten o.a. een uitbreidingsplan |
|
dat zou moeten verrijzen tussen de
Willem Alexanderweg
en de Emmausstraat. |
| In
eerste instantie vond het uitbreidingsplan bij
de Gemeente geen gehoor. |
| Echter
na intensief, vaak moeizaam en langdurig
overleg kwam de Gemeente |
|
plotsklaps met
een eigen plan. Dit uitbreidingsplan leek voor
80 % op het plan
|
|
van de Buurtraad en uiteindelijk
werd in 1995 de operatie Carmelstraat en |
| Azamonstraat opgeleverd. Veel
jongere gezinnen, waaronder de nodige uit |
|
Limmel, maakten dankbaar gebruik van de
mogelijkheid om zich in Limmel |
|
te kunnen vestigen, geheel volgens de doelstelling van de
Buurtraad. |
|
april
1996
© 2012 Wigo |
| Kerk
van Limmel |
| Toegewijd
aan Johannes
de Doper |
 |
| Kerk
Limmel, interieur stoelen 1915 (bron:
Buurtplein) |
|
|
 |
| Kerk
Limmel, links woonhuis tegen de Kerk ca. 1915 (bron:
Jo Boetsen) |
|
|
 |
| Kerk
Limmel, interieur stoelen 1910-1920 (bron:
Roger Bols) |
|
|
 |
| Centrum
Limmel, met een woonhuis tegen de kerk ! (collectie: Carien van de
Broeck) |
|
|
 |
| H.
Hartbeeld boven toegang kerk (collectie: Carien van de
Broeck) |
| Wie
weet waar het H. Hartbeeld is gebleven ? Dit beeld
moet terug naar Limmel ! |
| Gegevens
Kerk van Limmel |
| Onderstaande
informatie is met toestemming overgenomen
van: |
| Stichting
Databank Kerkgebouwen in Limburg |
| Site van de patroonheilige |
| Naam: |
Johannes
de Doper |
| Parochie/kerkgemeente: |
H.
Johannes de Doper |
| Dekenaat/
kerkverband: |
Maastricht |
| Plaats: |
Limmel |
| Gemeente: |
Maastricht |
| Wijk: |
Limmel |
| Adres: |
Populierweg
28 |
| Postcode: |
6222
CS |
| Coördinaten: |
X:
177376, Y: 319661 |
| Eigenaar: |
|
| Rijksmonumentennummer: |
526210
Code: 00028-01 |
| Kadastrale
gegevens: |
Maastricht:
G 4195; G 3362 |
| Bouwpastoor/
bouwpredikant: |
|
| Architect(en): |
Weber |
| Kunstenaar(s): |
|
| Huidig
gebruik: |
R.K.
Kerk |
|
|
|
| Redengevende
omschrijving Rijksdienst voor de Monumentenzorg |
| Tekst
moet nog volgen. |
| Ruimtelijke
context |
| De
kerk ligt in het centrum van Limmel. Langs
de zuidoostkant loopt de straat, |
| de
oostkant wordt begrensd door het dorpsplein. |
| Aan
de zuidwestkant, de westkant en de noordkant
wordt de kerk omgeven door |
| een
goed onderhouden kerkhof. |
| Type |
| De
Johannes de Doperkerk is een drieschepige,
neogotische basiliek in kruisvorm. |
| De
zijschepen zijn even breed als de dwarsbeuken. |
| De
ingang aan het westen is via de toren. |
| Bouwgeschiedenis |
| De
kerk werd in 1863-1864 gebouwd door C. Weber als
een eenvoudige hallenkerk. |
| Eerst
was de oude toren van een voorgaande kerk in de
bouw opgenomen maar deze |
| werd
in 1867 vervangen. De kerk is vergroot in 1913
door architect Aug. Faurel te |
| Clain
bij Luik. Hij voegde een transept, een koor en
zijschepen toe. |
| Het
huidige koor met aangebouwde sacristie dateert
uit 1913. |
| Exterieur |
| De
kerk is opgetrokken in baksteen. De daken
zijn met leien gedekt. |
| De
absis is vijfhoekig. Aan de absis is de
sacristie vastgebouwd. |
| Interieur |
| Tot
de inventaris behoort een romaans doopvont uit
de 11e of 12e eeuw |
|
met ene deksel
uit 1890. |
| Orgel |
| Vanaf
1868 beschikte deze kerk over het oude orgel van
de kerk van |
| 's-Gravenvoeren
(B), gebouwd rond 1750 door
Robustelly; het bevindt zich sedert |
| 1870 in
de kerk van Eckelrade; voor
de kerk te Limmel bouwden Pereboom & Leijser |
| (Maastricht)
in 1870 het huidige tweemanuaals orgel. |
| (literatuur :
Het historische orgel in Nederland, deel IX,
blz.290) |
| Bron:
G.M.I.Quaedvlieg Orgeldocumentatie Limburg
(Stadsbibliotheek Maastricht) |
| Bijzondere
voorwerpen en afbeeldingen |
| Stella
Duce |
| Aan
de buitenkant is aan de absis een beeld van
Maria in gemetseld, aangebracht ter |
| ere
van het 25-jarig priesterfeest van pastoor Jos.
Collaris op 20 maart 1945 |
| Met
dank aan: Stichting Databank Kerkgebouwen in
Limburg |
| www.kerkgebouwen-in-limburg.nl |
 |
| Beeld
van Maria Sterre der Zee (Stella Duce) |
| -ingemetseld
aan de buitenkant van de absis- |
| ter
ere van het 25 jarig priesterfeest van |
| Pastoor
Jos. Colaris op 20 maart 1945 |
|
|
 |
| Tekening
vooraanzicht Kerk
Limmel 1913 (bron: Buurtplein) |
|
|
 |
| Tekening
zijaanzicht Kerk
Limmel 1913 (bron: Buurtplein) |
|
|
 |
| Tekening
platte grond Kerk
Limmel 1913 (bron: Buurtplein) |
|
|
 |
| Gedenkteken
oorlogsslachtoffers Kerkhof Limmel in 1995 onthuld door
wijlen Pastoor
Mulkens |
| Archiefsprokkel
door Jo Boetsen: Pastoor
Jean Mulkens van Limmel (deel 1) |
| Archiefsprokkel
door Jo Boetsen: Pastoor
Jean Mulkens van Limmel (deel 2) |
| Pastoors
van Limmel |
| van
1351 - heden |
| 1351 |
Wilhelmus
de Valkenborch |
| 1384 |
Johannes
Kyepart |
| 1465 |
Nicolas
de Heynsberg |
| 1500 |
Arnold
then Haeff |
| 1567
- 1570 |
Paulus
Strithagen |
| 1596 |
Joannes
Hesius Borgharen |
| 1615 |
Henricus
Eyck |
| 1621 |
Jean
van Eyck Ambij |
| 1621 |
Gerard
Wagner |
| 1635 |
Michel
Penres |
| 1640 |
Jean
ter Eyck |
| 1661 |
Conrad
Sprankhuysen Ambij |
| 1673
- 1679 |
Dominique
Pierre Hecx Ambij |
| 1679
- 1720 |
Guillaume
Boom Borgharen |
| 1720
- 1727 |
Pascharis
Pijls Borgharen |
| 1727
- 1777 |
Engelbertus
Bungeners |
| 1777
- 1815 |
Louis
Ramaekers Borgharen |
| 1815
- 1817 |
Jacques
Dolmans (vacant) |
| 1817
- 1828 |
J.
M. Alberts Borgharen |
| 1828
- 1834 |
P.
J. Neyens Borgharen |
| 1834
- 1842 |
Nicolas
Eligius Meys |
| 1842
- 1848 |
P.
Mannens |
| 1848
- 1855 |
P.
R. Verschueren |
| 1855
- 1860 |
H.
J. Van Dijk |
| 1861
- 1863 |
F.
A. J. Savelberg |
| 1863
- 1875 |
C.
J. Bodenstaff |
| 1875
- 1886 |
J.
N. Riga |
| 1886
- 1897 |
J.
H. Hennus |
| 1897
- 1901 |
N.
L. Le Bron de Vexela |
| 1901
- 1928 |
P.
Th. Peusens |
| 1928
- 1930 |
M.
A. M. Knops |
| 1930
- 1935 |
J.
J. H. Salden |
| 1935
- 1939 |
B.
Diederen |
| 1939
- 1950 |
M.
J. Colaris |
| 1950
- 1963 |
P.
H. J. Durlinger |
| 1963
- 2003 |
J.
P. R. Mulkens |
| 2003
- 2007 |
R. Schuffelers |
| 2007
- |
P.
F. G. Backus |
|
| Kapelaans
van Limmel |
| van
1898 - 1976 |
| 1898
- 1901 |
G.
Knipping |
| 1901
- 1903 |
J.
A. J. A. Verheggen |
| 1903
- 1907 |
W.
J. Krijns |
| 1907
- 1910 |
J.
Jacobs |
| 1910
- 1912 |
Th.
H. Schrijen |
| 1912
- 1915 |
M.
H. Leenders |
| 1915
- 1935 |
J.
H. Simonis |
| 1920
- 1925 |
J.
P. Tuinstra |
| 1925
- 1933 |
J.
W. Maassen |
| 1933
- 1938 |
H.
J. Wetzeler |
| 1935
- 1937 |
P.
A. H. Romkens |
| 1937
- 1940 |
M.
Leclerq |
| 1938
- 1943 |
L.
M. J. H. Claessens |
| 1940
- 1945 |
H.
J. Lochtman |
| 1943
- 1948 |
J.
Th. M. Schutgens |
| 1945
- 1949 |
J.
L. Edixhoven |
| 1948
- 1955 |
Ph.
H. Vroomen |
| 1949
- 1953 |
P.
A. H. Ernst |
| 1955
- 1962 |
F.
H. G. Lemmens |
| 1962
- 1968 |
J.
H. W. M. Jenniskens |
| 1968
- 1976 |
L.
D. J. J. Eijssen |
|
| Met
dank aan Giel Jonkhout uit Canada voor de opgaven |
| Kerkenrestauraties
in 1756 |
| In
dit artikel van Gerlach van Straebeeck worden enkele Kerken beschreven welke |
| in
voornoemd jaar onder handen waren genomen. Een ervan was
de Kerk van Limmel. |
| “Limmel:
De aannemer zal hier in de toren lang 12 voeten en breed
10, een zoldering maken omtrent |
| 13
voeten boven het thans zijnde “Gewulfsel”, daarin
maken ribben, waarop goede planken enz. en |
| daarin
laten een behoorlijke opening, waardoor de leer (ladder)
komt alsmede voor klokkenzeilen. |
| Ook
in deze toren met een “flêche” van 18 à 20 voeten,
zullen 3 ladders gebracht worden van 10 |
| voeten
en 2 van 15 voeten. Het kruis zal ook hier gerecht
worden, omdat dit als elders overhing. |
| De
toren zelf is hoog 36 voeten. Nog zijn hier te
repareren de glazen (vensters) aan de gerfskamer |
| (sacristie),
welke met het koor (dat tot laste van het land staat)
een en hetzelfde dak en buitenmuur |
| mocht
hebben. Nog werden algemene bepalingen gemaakt omtrent
de samenstelling van mortelkalk |
| (2
delen kalk en drie delen zand) en het bezetten der
muren, n.l. half kalk en half zand gemengd met |
| koeihaar.
De kalk moet bovendien goed 'gelast' worden en van
de allerbeste Naamse of Luikse |
| steenkalk
genomen worden“. |
| Gesproken
wordt hier over de toren welke behoorde bij de romaanse
Kerk uit de |
| elfde
eeuw welke rond 1400 werd uitgebreid met een gotische
koorpartij. |
| Tot
1861 heeft deze Kerk dienst gedaan maar in dat jaar
wordt besloten om over |
| te
gaan tot de bouw van een nieuwe Kerk. Hiertoe wordt
Pastoor Savelberg benoemd |
| tot
bouwpastoor. Ondertussen had het kerkbestuur al contact
gelegd met de architect |
| Carl
Weber uit Keulen welke onder andere ook het stadhuis van
Meerssen had gebouwd. |
| Weber
ontwierp een neo – gotische Kerk welke stijl op dat
moment zeer in de mode was |
| met
een houten gewelf voor Fl. 12.500,00. Besloten werd dat
de oude toren van mergel |
| zou
blijven staan. Op 24 mei 1861 legde Pastoor Savelberg de
eerste steen en bouwde |
| de
aannemer Blanchemanche een eenvoudige Kerk zonder
transept en zijbeuken. |
| De
kerkwijding vond plaats op 9 november 1863.
Savelbergs opvolger pastoor |
| C.
Bodenstaff (1863 – 1875) kreeg de taak de nieuwe Kerk
in te richten. |
| Maar
eerst zorgde hij voor geld voor een nieuwe toren. Niet
hij alleen maar |
| zeer
velen met hem vonden de oude toren te nietig voor de
ruime nieuwe Kerk. |
| In
1867 werd de nieuwe toren gebouwd voor Fl. 3.000,00. |
| “Anno
1918 zijn de leien op den kerktoren heel vernieuwd ad
Fl. 4,90 per m² oppervlakte. |
| De
toren heeft een oppervlakte van
97.11 m². |
| Totaal
met nog verven van het kruis enz. Fl. 497,76 ” volgens
het ‘registrum archivale’. |
| Al
140 jaar is zij aldus het middelpunt van Limmel en
nodigt zij ons uit om naar haar |
| toe
te gaan. In die 140 jaar heeft zij uiteraard vele
stormen doorstaan maar staat |
| nog
fier rechtop. Maar zoals alles en iedereen is ook zij
toe aan een opknapbeurt. |
| Wij
roepen dan ook de inwoners van Limmel en de mensen die
Limmel een warm |
| hart
toedragen op, om deze klus samen te klaren. |
| Jo
Boetsen (oktober 2007) |
| "Mijn
huis zal een huis des gebeds genoemd worden" |
| Dit
is een van de randteksten op een gedachtenisprentje van de kerk
van St. Johannes |
| de
Doper in Limmel uitgegeven in 1872. Over deze kerk, verscholen
tussen de huizen van |
| het
oude dorp Limmel, wil ik U wat meer informatie geven. |
| Tot
1 januari 1920 behoorde Limmel bij de gemeente Meerssen, daarna
werd het geannexeerd |
| door
de gemeente Maastricht. Een duik in het verleden vertelt ons dat
er reeds in de elfde eeuw |
| een
kerk heeft gestaan opgetrokken in mergel en in romaanse stijl
gebouwd. In circa 1400 werd |
| er
een gotisch koor aangebouwd. Circa 1630 werd de toren
gerestaureerd. |
| Over
de oudste geschiedenis van het dorp is helaas weinig bekend. Wat
wel bekend is, dat de abdis |
| van
Susteren er het patroonsrecht over had. De eerste bekende
pastoor was een zekere Wilhelmus |
| van
Valkenborch, die voor het jaar 1351 overleden moet zijn. Een oud
document, waarin Limmel |
| wordt
vermeld is de bulle 'Regimini universalis' gedateerd 7 augustus
1561 en staande op naam van |
| paus
Pius IV. Deze paus scheidde Limmel af van het bisdom Luik en
voegde het toe aan het nieuw |
| op
te richten bisdom Roermond. Het toenmalige bisdom had alleen de
naam gemeen met het huidige. |
| In
die tijd was er ook al een tekort aan priesters en zo kon het
voorkomen dat de pastoor van |
| Limmel
eveneens pastoor van Amby was. Omdat ook Borgharen niet alleen
in het onderhoud van |
| een
eigen pastoor kon voorzien, werd in 1679 een pastoor benoemd
voor Limmel en Borgharen. |
| Later
toen Limmel in aanzien steeg kreeg het niet alleen een eigen
pastoor, maar tenslotte zelfs |
| twee
kapelaans, waarvan er één tot 1942 woonde in het klooster van
Nazareth en daar min of |
| meer
als rector functioneerde. De meest bekende kapelaan is wel Hein
Lochtman. |
| In
1861 krijgt de uit Keulen afkomstige architect Carl Weber de
opdracht om een nieuwe kerk |
| te
bouwen. Pastoor Savelberg ziet zijn parochie groeien en de kerk
wordt te klein om al de |
| parochianen
te kunnen ontvangen. Waar Weber het vak van architect leerde is
niet bekend. |
| Waarschijnlijk
bij de in 1824 opgerichte “Dombauhütte”, ofwel de
bouwloods, die in 1842 |
| startte
met de afbouw van de Dom van Keulen, of anders bij een
particulier architect. |
| Zeker
is dat hij zich in 1845 reeds ‘architect’ noemde. Het enige
dat van Weber in zijn |
| Rijnlandse
periode bekend is, is de neogotische kapel van broeders
Alexianen (vóór 1853). |
| Hoe
de contacten tussen Weber en de toenmalige kerkfabriek tot stand
zijn gekomen is helaas |
| niet
meer te achterhalen. Aan te nemen is, zoals reeds gezegd hoorde
Limmel bij Meerssen en |
| daar
heeft Weber ook het voormalige gemeentehuis gebouwd. Voor Fl.
12.500,00 bouwde men |
| de
kerk, in neogotische stijl, tussen 1861 en 1863, waarvan het
middenschip tot op heden nog |
| bewaard
is. De oude toren bleef staan maar onder pastoor Bodenstaf werd
de te kleine toren |
| afgebroken,
en de huidige gebouwd. Deze pastoor kleedde de kerk ook verder
aan met in 1865 |
| een
nieuw hoofdaltaar gevolgd door een communiebank en in 1870 het
orgel. Dit instrument |
| werd
besteld bij de bekende Maastrichtse orgelbouwers Pereboom &
Leyser voor de prijs van |
| Fl.
1.890,00. In 1872 wordt besloten tot aanschaf van drie nieuwe
kerkklokken bij de firma |
| Petit
en Fritzen te Aarle Rixtel. Helaas zijn deze bij de klokkenroof
door de Duitse bezetter |
| meegenomen,
en na de oorlog vervangen door de huidige klokken. Onder pastoor
Riga werd een |
| tweede
sacristie en de nog bestaande pastorie gebouwd, pastoor
Hennes verrijkte de kerk met |
| een
nieuwe kruisweg, geschilderd door Windhauzen uit Roermond. In
1890 werd het deksel voor |
| de
elfde eeuwse doopvont aangekocht door de broederschap van de
levende Rozenkrans. |
| Langzaam
begon de kerk echter weer te klein te worden al bouwde men in
1902 een kinderkapel. |
| Voorlopig
was dit voldoende maar in 1913 werd dan toch besloten over te
gaan tot verbouwing en |
| uitbreiding
van de kerk. Op 27 februari vond de aanbesteding plaats. Deze
aanbesteding hield in |
| het
afbreken van het koor, kinderkapel en sacristie en, het bouwen
van een nieuw koor, sacristie, |
| transept
alsmede twee zijbeuken. Het bestaande houten gewelf moest intact
blijven. |
| Eveneens
moest er een balustrade voor het oxcaal komen en er moest
elektrische verlichting |
| aangelegd
worden. Voor de prijs van Fl. 24.500,00 klaarde aannemer
Krekelberg de klus. |
| De
architect was de uit Luik afkomstige August Taurel. Op 31 maart
werd de kerk verlaten en |
| op
de zondag voor Allerheiligen werd het ‘Allerheiligste’ naar
de ‘nieuwe’ kerk teruggebracht. |
| Op
6 juli 1914 werd de kerk plechtig geconsacreerd door bisschop
Schrijnen. |
| Om
de nieuwe kerk in te richten is er vaak een beroep gedaan op de
parochianen en de wel- |
| gestelden
die in Limmel woonden. In 1919 telde de parochie 3.200 inwoners
en daarom werd |
| er
om een tweede kapelaan gevraagd omdat veel inwoners veel
zielzorg nodig hadden. |
| In
1924 moest Limmel afstand doen van Wyckerveld aan de nieuw
opgerichte parochies |
| van
O. L. Vrouw van Lourdes (Wittevrouwenveld) en van het H. Hart
(Koepelkerk). |
| Begin
jaren 50 van de vorige eeuw moet Limmel wederom grondgebied
afstaan voor de |
| bouw
van de wijk Nazareth. Al worden er in Limmel ook huizen gebouwd
toch behoudt |
| het
zijn dorpskarakteristiek mede door zijn ingeklemde ligging
tussen enerzijds |
| industrie
in het noorden, de Maas in het westen en het spoor aan de andere
kant. |
| J.Boetsen
(08-2009) |
| Kasteel
Bethlehem |
 |
|
Kasteel Bethlehem voorkant |
|
Kasteel Bethlehem
(foto's © 2002 Peter van der Wielen ) |
|
Adres |
Bethlehemweg 2 te Maastricht
(Limmel). |
|
Ontstaan |
Het
Kasteel wordt voor het eerst
genoemd in de tweede helft van de |
| |
dertiende eeuw. |
|
Geschiedenis |
Het Huis te Limmel
(Limale, Limmail, Lemal, Limmale) was
waarschijnlijk in |
| |
den beginne een woontoren die in 1509 werd herbouwd tot een
groter huis. |
| |
Na 1570 werd het huis verwoest en
weer opgebouwd. |
| |
In het midden van de zeventiende
eeuw werd er aan de noord-westkant een |
| |
hoeve aangebouwd. Aan het begin van de
negentiende eeuw werd er aan de |
| |
vleugel uit 1509 een nieuwe woonvleugel toegevoegd. |
| |
De ronde toren is nog uit de middeleeuwen. |
| |
In 1969 werd het complex
gerestaureerd. |
|
Bewoners |
Jan III van Brabant beleende in
1318 Eustachius de Limmale met het Kasteel. |
| |
Later droeg de familie 't Zievel
het kasteel op aan de Duitse Orde. |
| |
Commandeur Van den Biesen bewoonde
het huis nu en dan. |
| |
Hendrik van Wassenaar - Warmond
bewoonde als landscommandeur het |
| |
Kasteel van 1690-1707. |
| |
In 1797 werd het
Kasteel door de
Fransen als domeingoed verkocht, waarna |
| |
er diverse eigenaars volgden. Louis Beguin of Beghin liet in de
negentiende |
| |
eeuw de nieuwe woonvleugel bouwen. |
|
Huidig gebruik |
De Stichting Katholieke Hogere
Hotelschool is in het Kasteel gevestigd. |
|
Toegankelijk |
Het
Kasteel is alleen toegankelijk
als bezoeker van de hotelschool. |
| |
Vanaf de weg is
Kasteel Bethlehem
nauwelijks te zien. |
|
Aanvulling van Dhr. Paul Schils: |
|
- 1884 Eigenares en bewoonster: Valerie, Dorothea,
Marie van der Vrecken gehuwd met Gustave Stevens. |
|
- 1922 Eigenares en bewoonster: Valentine, Alexandrine,
Josephine, Marie. |
|
Dochter van Marie van der Vrecken en weduwe van Paul,
Gustave Regout. |
 |
| Kasteel
Bethlehem linker zijkant-voorkant ca. 1915 (bron:
Roger Bols) |
| Meer
foto's en info Kasteel Bethlehem: Maastricht
Kastelen |
| Kasteel
Jeruzalem |
|
| Kasteel
Jeruzalem voorkant |
|
Kasteel Jeruzalem (foto's
©
2002 Peter van der
Wielen ) |
|
Adres |
Jeruzalemweg 2 te Maastricht
(Limmel). |
|
Ontstaan |
Het
oorspronkelijke huis stamt uit de middeleeuwen. |
|
Geschiedenis |
Het huidige huis
werd in 1525 gebouwd op de oude funderingen. |
| |
Oorspronkelijk
heette het huis 'De Drieschhof', maar na een
tocht van de |
| |
eigenaar naar
het Heilige Land werd het huis omgedoopt. |
| |
In de achttiende
eeuw werd het huis aanzienlijk gewijzigd. |
|
Bewoners |
Peter van den
Dries bouwde het huis in 1525. Het was zijn
zoon, kanunnik |
| |
en rijproost van de
O.L.V. kerk te Maastricht die het huis zijn
tegenwoordige |
| |
naam gaf. |
| |
Enkele
namen uit de geschiedenis van het huis zijn
Agnes de Vaulx, Guillaume |
| |
Dolmans, André
Kerens en baron Guillaume de Crassier. |
| |
Tegenwoordig is
het huis eigendom van de gemeente Maastricht. |
|
Huidig gebruik |
Particuliere
woning. |
|
Toegankelijk |
Het huis is niet
te bezichtigen, maar vanaf de weg te zien. |
|
| Meer
foto's en info Kasteel Jeruzalem: Maastricht
Kastelen |
| Eigen
Gemeente |
| Uit
het bestand van Buurtplein Maastricht |
| De Belgische opstand van 1830 bracht in een mum van
tijd de hele provincie Limburg van 1815 onder
|
| Belgisch
bestuur, behalve de vestigingsstad Maastricht en het
dorp St. Pieter.
|
| In oktober
1830 was in feite de status quo bereikt, waarbij de
vesting Maastricht was afgesloten van
|
|
haar ommeland. Limmel lag in een strategisch rayon, waarin de
nieuwe Belgische machthebbers
|
|
strenge douane praktijken
hanteerden.
|
| Volgens de
nieuwe bestuursorganisatie kozen de notabelen van
Meerssen en Limmel die belasting
|
|
betaalden, een burgermeester, twee assessoren (wethouders) en zeven raadsheren.
|
|
Zonder twijfel heeft Limmel tijdens de Belgische periode vaak met
ontzag richting het
|
|
onbereikbare Maastricht gekeken.
|
| Het
verhinderde die van Limmel niet in 1835 hun eigen opstand te
entameren (te beginnen: red.).
|
| Zij
richten een verzoek aan Koning Leopold I te Brussel om
Limmel van Meerssen los te maken en tot een
|
| zelfstandige
gemeente te verheffen. In Meerssen was men ziedend;
officieel wist de gemeenteraad van niets.
|
| Toch kwamen er
zeker vier raadsleden uit Limmel. Zij zullen zich wel
van den domme hebben gehouden.
|
| Tijdens een
hoorzitting van de raad van Meerssen bleek dat Limmel
twee belangrijke grieven had.
|
| De
verbinding met Meerssen liep via een brug over de Kanjel
en die was hard aan vervanging toe, maar in
|
| plaats van
een brede stenen brug waarom Limmel had gevraagd had de
gemeente slechts een smalle houten
|
| gebouwd: "om
verdediging technische redenen", heette het.
|
|
| Brug
over de Kanjel (bron:
Buurtplein) |
| De tweede grief betrof de betaling van het onderkomen
en het salaris van de nieuwe kapelaan, vanaf
|
| 1834
pastoor van Limmel, N.E. Meys.
|
| De
Meerssense minderheid in de raad was daar mordicus
(hardnekkig/fel : red.) tegen.
|
| Tijdens de
discussie bleek, dat Limmel zich in het rekest
(bezwaarschrift : red.) aan de Koning rijk had
|
| gerekend.
Die van Limmel hadden 495 inwoners opgevoerd, terwijl
Meerssen op basis van de laatst
|
|
gehouden volkstelling niet verder kwam dan 370. Het
verschil zat hem (voor een deel ?) in de betwiste
|
| grens
tussen de twee dorpen, Limmel hoopte er een stuk
Meerssen bij te krijgen (Vaeshartelt en het
|
| gehucht
Weert ?), maar zoiets moest natuurlijk door twee
partijen worden geaccordeerd.
|
| In 1840,
Limmel was -zéér tegen zijn zin- weer Nederlands
geworden, probeerde men het nog eens.
|
| Maar
ook bij de Nederlandse regering klopte men tevergeefs
aan. Limmel liet het er niet bij zitten en
|
| beklaagde
zich bij de provincie Limburg over vermeend onrecht.
|
|
Gedeputeerde staten vond de klacht van Limmel gegrond en
trachtten een betere verdeling van de
|
| financiën over
beide kernen te bewerkstelligen. Men had namelijk
vastgesteld dat Limmel relatief meer
|
| geld in de
gemeentekas stortte dan Meerssen, terwijl er veel meer
in Meerssen werd geïnvesteerd.
|
| Meerssen
bood daarop aan, dat men Limmel een van de twee
wethouders plaatsen en minstens een
|
| raadslid zou garanderen.
|
| Voor twee
Limmelse leden in de gemeenteraad, wethouder Offermans
en raadslid Jaspers, ging dit niet
|
| ver genoeg. Zij
probeerden nog steeds een volledige financiële scheiding
tussen beide kernen uit het
|
| vuur te slepen. Tevergeefs.
|
|
Geen wonder dat het in 1842 weer fout ging. De
gemeenteraad moest een voorstel beoordelen om grond
|
| die
buiten Limmel lag, te verkopen ten behoeve van de bouw
van een pastorie te Limmel.
|
| Men kwam er niet uit en dat
verpestte de sfeer tussen de twee dorpen decennia lang,
tot 1880 toe.
|
| Want toen gingen die van Limmel de
barricades op, zodra zij geconfronteerd werden met een
voorstel de
|
| basiliek van Meersen te restaureren met een
lening van negenduizend gulden en de overige zesduizend
te
|
| verwerven
uit de verkoop van een gedeelte van het Limmelderbroek
(ut Brook).
|
 |
| Persoonsbewijs
van Johannes Theodorus Mommers geboren in Meerssen |
| op
29 februari 1881 en wonend op 't Brook (Broekweg 1) (bron:
Buurtplein) |
| De pogingen zich van Meersen los te maken, getuigen
van een toenemend zelfbewustzijn bij de inwoners
|
| van
Limmel. In de loop van de negentiende eeuw gingen zij
zich, als gevolg van de infrastructurele en
|
| industriële
ontwikkelingen, steeds meer richten op Maastricht. Het
zou met hun annexatie in 1920 eindigen.
|
| Tekst:
Jo Boetsen bewerkt door Mazzel |
| Oude
foto's personen Limmel |
 |
| Verhoogd
gelegen huizen aan de Jeruzalemweg, nu Emmausstraat |
|
(Geitenstraat), geheel links de vroegere
bakkerij Kicken (bron: Buurtplein) |
| |
 |
| Patronaats
Teekenschool Limmel (collectie: Wigo) |
| Wie
weet hier meer over te vertellen ? |
| |
 |
| Patronaats
Teekenschool Limmel (collectie: Wigo) |
| Wie
weet hier meer over te vertellen ? |
| |
 |
| De
oudste foto van Fanfare
Juliana in 1911 voor de Villa Van Aubel aan |
| de
Meerssenerweg b.g.v. de schenking van het
vaandel door maeceas en |
| latere
erevoorzitter Van Aubel (zittend midden voor)
links van hem H. Marx, |
| langjarig
voorzitter. (bron: Site Fanfare Juliana) |
| Voor
o.a. Historie Fanfare Juliana zie: www.fanfare-juliana.nl |
| |
 |
| Slagerij
Mandersmit Dolmansstraat 01-04-1914 (collectie:
Carien van de Broeck) |
| |
 |
| De
kinderen
Theunissen in 1926 voor de toenmalige |
| winkel
aan de Populierweg (collectie: Lou Theunissen) |
| |
 |
| De
eerste kapperszaak van Giel van de
Broeck |
| (collectie:
Carien van de Broeck) |
| |
 |
| Oma
Mommers-Vangeladbeek ca. 1930, zij
werkte en woonde |
| op Kasteel Bethlehem (collectie:
Martin Limbourg) |
| |
 |
| Schoolplein
Rooms Katholieke Bijzondere Jongensschool
Limmel ca. 1935 (foto: Martin Jonkhout) |
| Aanvulling
/ reactie van Theo Brans: |
| Boven
het middelste gedeelte van de foto hing normaal
een bord |
| waarop
stond: "Beter 10 vogels in de lucht als
een in de hand", |
| wat
door ons natuurlijk prompt anders werd
vertaald. |
 |
|
Rooms Katholieke Bijzondere Jongensschool
Limmel |
| schooljaar 1935-1936
klas 5 (bron: Luud Gossieau) |
| |
 |
| Voormalig
dierenpark in de tuin van kasteel Bethlehem (bron:
Buurtplein) |
|
|
 |
|
|
 |
| Reklame
foldertje Kasteel Bethleëm (Bethlehem) 1937 (bron: Jo Boetsen) |
|
|
 |
| Groep
'R.K. Jonge Werkman Limmel' begin veertiger jaren (bron: JT) |
|
|
 |
| Meisjesschool
Nazareth 1946, derde van links met |
| strik
in het haar is Gerda Brans (bron: Theo Brans) |
|
|
 |
| Duivententoonstelling met 920 duiven, gehouden
in
het |
| Patronaat 16-11-1947 t.b.v. het Vriendenkoor
(bron: JT) |
|
|
 |
| Processie
Limmel (bron: John Wouters) |
|
|
 |
| Processie
Limmel (bron: John Wouters) |
|
|
 |
| Processie
Limmel (bron: JT) |
|
|
 |
| Processie
Limmel (bron: JT) |
|
|
 |
| Processie
Limmel (bron: JT) |
|
|
 |
| Citroën
Auto service Stegen (Schell) Meerssenerweg |
| Personeel en dochter
Annie ca. 1950 (bron: Theo
Brans) |
|
|
 |
| Theo
Brans en hoofd monteur Niesten voor de Citroën garage |
| aan de
Meerssenerweg, Carnaval
1951 (bron: Theo Brans) |
|
|
 |
| Theo
Brans met vrienden en vriendinnen Frijns en Moens bij de
Moerdijkbrug |
| Dagtrip
op 12-08-1951 met een van de eerste naoorlogse Fords binnen 24
u. |
| via
België naar Nederland, langs de kust op en via de afsluitdijk
terug naar |
|
Maastricht. Het P- nummer is Limburg ! (bron:
Theo Brans) |
|
|
 |
| Franciscus
Romanusweg met Café Doolhof (bron: Buurtplein) |
|
|
 |
| Boerenkapel
Juliana Limmel (bron: ?) |
| |
 |
| Fam. Kuijpers
in de tuin Populierweg
96 ca. 1954 (bron: Sje Kuijpers) |
| vlnr.:
Maria Kuijpers, Berty, Theo, Ria, Frans, Paul, Hanneke, Harry,
Sjeke |
|
|
|
| Vrienden
voor het huis Balijeweg 102 ca. 1957 (bron: Martin Limbourg)
|
| vlnr.:
Berty Kuijpers, Willy v.d. Boren, Martin Limbourg, Lou Duchateau
|
|
|
 |
| Eerste
elftal RKVCL ca. 1960 (bron: Martin Limbourg) |
| staand
vlnr.: J. Verstappen, Wum Jongen, Jean Theunissen, B. Boelen, |
| J.
de Vries, W.
Meertens, R. Oosterbosch, J. Limbourg |
| voorste
rij vlnr.: J. Godding, J. Crombach, P. Tonnar, Panis, Ber Puts |
| Op
de achtergrond de betonnen muurelementen van de Zinkwit |
|
|
 |
| Page
op het schoolplein Limmel ca. 1960 (bron: Luud
Gossieau) |
|
|
 |
| Sint
Jansjaol 1e klas mèt Juf Priem, Sinterklaos 1963 (bron:
Jack Ummels) |
|
|
 |
| Kleuterschool
voorjaar 1967 met de voor eenieder bekende Juf Hameleers |
| derde
rij, derde van rechts Ronald Gossieau |
| vierde
rij, derde van rechts Marrio Ummels - Limbourg |
| (bron: Ronald Gossieau) |
|
|
 |
| "Èlleftal" vaan 10 maan vaan aajd Lummel in 1967 op 't
veldsje boe noe de |
| Nebostraot
is. Op de achtergrónd rechs bove d'n doevenslaag vaan Giel
Steins |
| Vreuger
späölde veer voebal: aajd tege nuij Lummel, oppe fotoo steit v.l.n.r.: |
| Staond:
Jo Hoofs, Math Ummels, Wum Simons, Frans Ritz, Bert Kruyntjens |
| Zittend:
Dré Kruijntjens, Theo Schefman, Jack Ummels, Jos Simons |
| Theo
Schefman waor kieper, heer heet ouch de plistieke bal vas |
| (bron:
Jack Ummels) |
|
|
 |
| Hierlik
sjievele in de Askalonstraot zónder otoos ca. 1969 |
| Hans
Willems - Dré Kruijntjens - Ronald Gossieau (bron: Ronald Gossieau) |
| |
 |
| H.
J.
(Sjeng) Kuijpers in actie (bron:
Harry Kuijpers) |
| *
Meerssen 07-07-1911 †
Maastricht 01-10-2000 |
| De
heer H. J. Kuijpers werd op 16-12-1945 als dirigent |
| van
Fanfare Juliana geïnstalleerd. Na 31 jaar nam hij |
| in
1976 afscheid en werd benoemd als eredirigent. |
| Meer
info zie: www.fanfare-juliana.nl/historie |
| Julianakanaal en
hoog water |
| Uit
het bestand van Buurtplein Maastricht |
| Mede door de aanleg
van het Julianakanaal en de kanalisatie tussen Luik en
Maastricht raakte Limmel
|
| voorgoed
zijn natte voeten kwijt. De bouw van dit kanaal, betekende
tevens het einde van een strijd van
|
| honderd jaar tussen Nederland en
België. Door de opdeling van de grote provincie Limburg
(1815) in twee
|
| provincies in 1839, was de Maas tussen
Eijsden en Stevensweert grensrivier geworden.
|
|
De kanalisatie van de Grensmaas betekende een enorm
probleem. De twee buurlanden wantrouwden elkaar
|
| vanwege o.a. de chicanes tegen Nederlandse (vooral
Maastrichtse) schepen op de Zuid-Willemsvaart.
|
| Nederland
en België brachten het oude adagium, dat ruzie tussen
familieleden diepere wonden slaat dan
|
| tussen "vreemden", volop in praktijk.
|
| Pas in 1906 konden beide landen het eens worden over
een Belgisch-Nederlandse commissie die de
|
| kanalisatie
van de Grenslaag moest voorbereiden. Maar de
onderhandelingen verliepen erg stroperig.
|
| De uit
Maastricht en zelfs uit Limmel afkomstige minister van
waterstaat Louis Regout, die in de Villa
|
| Wyckerveld
woonde, dreef in 1912 het tempo van de besluitvorming in
zake de kanalisatie op.
|
| Om de zuiderburen onder druk te
zetten, verstrekte hij de ingenieurs Van de Konijnburg
en Kempees
|
| de opdracht een plan te ontwerpen voor een
lateraal kanaal op Nederlands-Limburgs gebied.
|
| De eerste
wereldoorlog verhinderde voorlopig elke actie. Het
neutrale Nederland startte toen met de
|
| Maaskanalisatie
op eigen gebied, dus stroomafwaarts vanaf Maasbracht.
Na de oorlog waren de politieke
|
| verhoudingen tussen
Nederland en België weer een lange tijd ijzig, omdat
België, als compensatie voor
|
| oorlogsschade en om de
mogelijkheid te hebben een verbeteringsstelsel tegen
Duitsland aan te leggen, heel
|
| Zuid- Limburg opeiste. In
België werkte men intussen aan de voorbereiding van een
kanaal tussen Luik en
|
| Antwerpen. De kanalisatie van de
Grensmaas verdween van de agenda en Nederland besloot
het reeds
|
| ontworpen laterale kanaal aan te leggen.
|
 |
| Links
prinses Juliana 22 oktober 1925 (bron:
Buurtplein) |
| Op 22 oktober 1925 stak de toen zestienjarige prinses
Juliana in Limmel de eerste spade in de grond
|
| voor het
kanaal dat haar naam zou dragen. Juliana kreeg daarvoor
een zilveren schop aangeboden, die
|
| zij zo mooi vond dat
ze lachend aanbood het karwei maar ineens helemaal af te
maken. De prinses had
|
| verwacht dat zij de schop wel mee
naar huis zou krijgen, maar die kwam in het museum
terecht.
|
 |
| De
zilveren
schop (met rechts detail afbeelding) waarmee
Prinses Juliana de eerste spade stak |
| Tien jaar zou de bouw van het kanaal duren. Het
leek wel of de Maas aanstonds wraak nam voor haar
|
| "degradatie", want twee maanden na de officiële opening
van het kanaal kwam het in januari 1926 tot
|
| de grootste
overstroming sinds mensenheugenis. Het water stond in
Limmel metershoog en het station in
|
| Maastricht was met
de trein niet meer bereikbaar zodat Limmel als
eindstation dienst deed.
|
 |
| Hoogwater
1926 gezien vanaf de spoorwegoverweg |
| met
op de achtergrond de Kerk van Limmel (bron:
Buurtplein) |
| Voor de opening van het kanaal op 16 september 1935
werd prinses Juliana eveneens uitgenodigd. In het
|
| stadspark ging zij aan boord van de Prins Hendrik en
voer naar het punt waar zowel het verbindingskanaal
|
|
tussen Maas en Zuid-Willemsvaart, de Maas als het
Julianakanaal te zien zijn. De prinses stelde met een
|
|
elektrisch signaal de grote hefdeur van de sluis van
Limmel in werking en vervolgens voer het gezelschap
|
| het
Julianakanaal af.
|
|
De aanleg van het Kanaal en de ermee samenhangende Maas
kanalisatie tussen Maastricht en Luik verloste
|
| Limmel
voorgoed van de overstromingen van de Maas. De doorlaat
openingen in de spoorlijn Maastricht-
|
| Eijsden en de
Heerderweg konden worden gedicht en de voetbrug over de
Meersenerweg, ter hoogte van
|
| het huidige Viaduct, kon
worden verwijderd. Op vroeger overlaatgebied was nu
industrie en woningbouw
|
| mogelijk. De economische malaise
en de oorlogsdreiging in de jaren dertig verhinderden
dit alsnog.
|
| Tekst Jo Boetsen bewerkt door Mazzel
|
| Oude
foto's hoog water in
Limmel |
 |
| Hoog
water
in Limmel 1918, Café - Kerk - Woonhuis (bron:
Jo Boetsen) |
|
|
 |
| Hoog
water
in Limmel 1918, Dolmansstraat (bron: Jo
Boetsen) |
|
|
 |
| Hoog
water
in Limmel 1918, Populierenweg (bron: Jo
Boetsen) |
|
|
 |
| Hoog
water
in Limmel 1918, fotograaf die verder wilde (bron:
Jo Boetsen) |
|
|
 |
| Hoog
water
in Limmel 1926 (collectie: Carien van
de Broeck) |
| |
 |
| Hoog
water
in Limmel 1926 (collectie: Carien van
de Broeck) |
| |
 |
| Hoog
water
in Limmel 1926 (collectie: Carien van
de Broeck) |
| Het
tweede huis van links (Jean Ackermans) was
vroeger |
| een
café, o.a. te zien aan de twee deuren die het
huis had |
| |
 |
| Hoog
water
in Limmel 1926 (collectie: Carien van
de Broeck) |
| Hier
zijn de twee deuren van het voormalig café
beter te zien |
| |
 |
| Hoog
water
in Limmel 1926 (collectie: Carien van
de Broeck) |
| Aanvulling
/ reactie van Theo Brans: |
| Bovenstaande
hoogwater foto's zijn waarschijnlijk genomen
vanaf de Kickerberg |
| |
 |
| Hoog
water
in Limmel 1926 (collectie: Carien van
de Broeck) |
| Huisje
aan de Meerssenerweg t.o. Zwietering |
| Woningbouw in
Limmel |
| Uit
het bestand van Buurtplein Maastricht |
| In deze aflevering gaat Jo
Boetsen wat dieper in op de woningbouw in Limmel
door de jaren heen. |
| In het centrum van Limmel bleef het wat betreft
woningbouw lange tijd stil. Twintig jaar, gerekend van |
| 1958, toen de woningen ten noorden van de Balijeweg
werden opgeleverd, betekent een wereld van verschil. |
| |
 |
| Emmausstraat
1957-1958, rechts de nieuwe woningen (bron:
Buurtplein) |
| |
| In de jaren 1960, toen de maatschappij ondersteboven
werd gekeerd, ontstonden er begrippen als |
| samenwonen,
een- en tweepersoons huishoudens, voordeurdelers enz. |
| Deze ommekeer vond zijn weerslag natuurlijk ook in de
politiek. Staatssecretaris Marcel van Dam, belast |
| met
sociale woningbouw, lanceerde tijdens het kabinet Den
Uyl de nota Huisvesting Alleenstaanden en |
| Tweepersoons -
huishoudens. Hij maakte definitief een einde aan het louter bouwen
voor gezinnen. |
| Het begrip Van Dam -eenheid deed zijn
intrede. Ook Limmel kreeg ermee te maken. |
| In maart 1976
werd in Limmel een inspraakavond gehouden over de
invulling van een te ontwikkelen |
| bouwterrein aan de
Populierweg en de Sionsweg. |
| De Overleggroep Stadsvernieuwing Limmel, een vijftien
jaar eerder nog ondenkbaar gremium, had voor het |
| terrein
gedacht aan veertig eengezinswoningen en twintig
appartementen voor alleenstaanden en bejaarden. |
| Het doel
ervan was gezinswoningen vrij te maken voor de
huisvesting van jonge gezinnen. |
| De overleggroep besprak
niet alleen de huisvesting, maar hield zich ook bezig
met de leefbaarheid. |
| Problemen rond speelterrein,
sportvelden, de relatie tussen bebouwing en industrie,
verkeerslawaai en |
| zelfs de uitbreiding van het kerkhof
kwamen uitgebreid aan de orde. |
| Nu was een omzichtige aanpak van het project wel nodig,
want er moest het nodige worden gesloopt voor |
| men tot
nieuwbouw kon overgaan: de panden van de oude openbare
school, van kapper van de Broeck, |
| wasserij Stijns, Ritz, Van
Hees, Hoofs, Ummels, Hoofs, Jonkhout, Coenen en café
Hazenberg (resp. |
| Van Gerwen en Heuvels). Ervoor in de plaats kwam een knus buurtje rond de
Nebostraat. |
| |
 |
| Achterkant
van de te slopen woningen aan Populierweg (bron:
Buurtplein) |
| |
| De Overleggroep Stadsvernieuwing Limmel bracht reeds
in praktijk wat later in 1977 wettelijk werd |
| voorgeschreven:
bewonersparticipatie. Huurders dienden zich voortaan
over belangrijke zaken van |
| woningbeheer te kunnen
uitspreken via bewonerscommissies. |
| Goed overleg tussen
de inmiddels Gezamenlijke Bouwverenigingen van
Maastricht en de bewoners- |
| commissie in Limmel leidde tot
de tweede stadsvernieuwingsoperatie, ditmaal rond de
kerk. Aan het nieuw |
| gecreëerde Sint Jan Baptistplein
werden 34 woningen voor gezinnen en alleenstaanden
gebouwd. |
| Eerst was de buurt gesaneerd en verdwenen de
huizen van Slangen, Wyckmans, Eykenboom, Smeets, |
| Adriaens en Schijff aan de Sint Jansweg en aan de
Dolmansstraat de huizen van Mandersmit,
Zwakenberg, |
| Slagerij Brouns en de winkel van de Ster met het belendende
huis. |
| De derde Stadsvernieuwingsoperatie werd in 1995
gerealiseerd, de Azamon- en Carmelstraat, die in 2004 |
| een vervolg
kreeg door de bouw van een appartementen complex naast
de Corona flat, dat recentelijk |
| -in 2005- werd opgeleverd. |
| |
 |
| Appartementen complex naast
de Corona flat (bron:
Buurtplein) |
| Tekst:
Jo Boetsen bewerkt door Mazzel |
| Oude
foto's woningbouw Limmel |
 |
| Limmel had
ook zijn eigen ansichtkaart (bron: Buurtplein) |
|
|
|
| Huizen
Limmelderbroek ca. 1895 (bron: Jo Boetsen)
|
|
|
 |
| Dolmansstraat
zicht richting Kerk (collectie: Carien van de
Broeck) |
|
|
 |
| Eerste
winkel van Coöperatieve Verbruiksvereeniging 'De
Ster' |
| aan
de Populierweg 1917 (bron: Mevr. Ummels †) |
|
|
 |
| Tweede
winkel van Coöperatieve Verbruiksvereeniging 'De
Ster' |
| aan
de Dolmansstraat 1919 (bron: Mevr. Ummels †) |
|
|
 |
| Populierweg
zicht richting overweg 1930 (foto: Martin Jonkhout) |
| Links
ijzerhandel Theunissen, in het midden de open
velden t.o. de jongensschool |
| |
 |
| Populierweg
oost vanaf Sionsweg (foto: Martin Jonkhout) |
| Op
het braakliggend terrein is nu de
Askalonstraat en het Essent terrein |
| |
 |
| Sionsweg,
achterkant school en Café Brands (collectie: Carien van de Broeck) |
|
|
 |
| Kasteel
Bethlehem 03-09-1950 (foto: Martin Jonkhout) |
| genomen
bij de Kanjel aan de Jeruzalemweg |
|
|
 |
| Luchtfoto
Limmel ca. 1950 (bron: Tonny
Cruts-Mommers) |
| Links
de Populierweg, rechts Kasteel Bethlehem |
|
|
 |
| Zicht
op Limmel met de Kanjel (foto: 03-08-1952 Martin Jonkhout) |
| Links
een koe van boer Hamers (van de Berg) rechts de Zinkwit (de
Stille Dood) |
|
|
 |
| Huizen
en Kerk Limmel aan de St. Jansweg (bron: Lilianne Seegers) |
|
|
 |
| Kerk
Limmel aan de St. Jansweg (bron: Lilianne Seegers) |
|
|
 |
| Boerderij
Schulkens Meerssenerweg ca. 1900 (foto: Martin Jonkhout) |
| In
het midden een verhoging tegen hoog water, op de achtergrond Poelsoord |
| |
 |
| De verhoging tegen hoog
water van de andere kant gezien (bron:
Roger Bols) |
| |
 |
| Meerssenerweg
hoog water ca. 1924 (bron: Roger Bols) |
| |
 |
| Boerderij
Schulkens Meerssenerweg ca. 1900
(foto: Martin Jonkhout) |
| |
 |
| Boerderij
Schulkens Meerssenerweg voorkant ca. 1900
(foto: Martin
Jonkhout) |
| Aanvulling
/ reactie van Theo Brans: |
| Vlak
voor de Kanjel lag Boerderij Schulkens, dit
was ook een melkboer. |
| Misschien
nog aardig om te weten: Als je de voordeur
inging was direct rechts een |
| kleine
snoepwinkel (van Lemmens ?) daar ging ik op
Zondagmorgen vaak snoep kopen. |
| |
 |
| Woning
naast Kasdorp Meerssenerweg (foto: 12-04-1957
Martin Jonkhout) |
| Vroeger Herberg Populair, waar de
huidige Populierweg naar vernoemd is |
| |
 |
| Hoofdkwartier
van de Hein Lochtman verkennersgroep sept. 1948
(foto: Martin Jonkhout) |
| Het
Hoofdkwartier
stond achter het huidige Lochtmanhuis. Het
hout was geregeld |
| door
de broer van Hein Lochtman en was afkomstig
van het Amerikaanse depot dat |
| vlak
na de oorlog op het oude RKVCL voetbalterrein
ingericht was |
| |
 |
| De oude friture naast café Hazenberg
(bron:
Buurtplein) |
| |
 |
| Café t.o. de Kerk
met de oude friture (bron: Lilianne
Seegers) |
| |
 |
| Populierweg
96,
voormalig woonhuis Fam. Kuijpers ca. 1957 (bron: Jo Boetsen) |
| Info
van Sje Kuijpers: 'Het meisje op de foto dat
ben ik. Het ouderlijk |
| huis
moest worden afgebroken t.b.v. het vergroten
van de speelplaats |
| van
de oude Jongensschool, hetgeen trouwens nooit
gebeurd is'. |
| |
 |
| Dolmansstraat,
voor de deur Oscar ca. 1960 (bron: Lilianne
Seegers) |
| |
 |
| Populierweg
Slagerij
Coorens (bron: Buurtplein) |
| |
 |
| Populierweg
(bron:
Buurtplein) |
| |
 |
| Populierweg
(bron:
Buurtplein) |
| |
 |
| Franciscus
Romanusweg met Café Doolhof (bron:
Buurtplein) |
| |
 |
| Plaquette
St. Servatius geplaatst op de hoek Balijeweg -
Populierweg |
| voor
de 2000e woning die de bouwvereniging in 50
jaar bouwde (bron: Buurtplein) |
| |
 |
| Aanleg
riolering Sionsweg 23-04-1955 (foto: Martin
Jonkhout) |
| |
 |
| Aanleg
riolering Tiberiasstraat ca.
1955 (bron: Buurtplein) |
| |
 |
| Funderingen
huizen Balijeweg noord ca.
1955 (bron: Buurtplein) |
|
|
 |
| Sionsweg,
nieuwe huizen tegen de achterkant van de
jongensschool (collectie: Carien van de Broeck) |
|
|
 |
| Emmausstraat
(Geitestraat) met dorpspomp ca. 1957 (bron: Lilianne
Seegers) |
| De
dorpspomp voorzag de huizen aan de rechterkant nog van drinkwater en
is blijven |
| staan
totdat ook die huizen waren aangesloten op het Gemeentelijk
waterleidingnet |
|
|
 |
| Emmausstraat
(Geitestraat) met friture ca. 1960 (bron:
Tonny Cruts-Mommers) |
| Links
is het woonhuis van boerderij Vaessens nog te
zien |
| |
 |
| Friture
Emmausstraat (Geitestraat)
ca. 1960 (bron:
Tonny Cruts-Mommers) |
|
|
 |
| Jerichoplein
met zandbak ca. 1960 (bron: Buurtplein) |
| |
 |
| Judeaweg
met rechts Hoeve Rome ca. 1960 (bron:
Buurtplein) |
| |
 |
| Rooms
Katholieke Bijzondere Jongensschool
Populierweg |
| Rechts
op de hoek de kapperszaak van Giel van de
Broeck |
| (collectie: Carien van de
Broeck) |
|
|
 |
| Rooms
Katholieke Bijzondere Jongensschool met Sionsweg
(collectie:
Carien van de Broeck) |
|
|
 |
| Overweg
Limmel met het overwegwachterhuisje van het echtpaar
Kicken |
| op
de fiets John Gossieau, foto ca. 1969 (bron: Ronald Gossieau) |
|
|
 |
| Luchtfoto,
onderaan
de Balijeweg (bron: Buurtplein) |
|
|
 |
| Luchtfoto,
bovenaan de circa 400 nieuwe huurwoningen (bron:
Buurtplein) |
|
|
 |
| Het
Klooster Bel Air aan de Kast. Kessenichstraat wordt in 1981
gesloopt |
| t.b.v.
woningbouw (foto: Gem. Archief) (met dank aan Theo Brans) |
| Straatnamen in
Limmel en hun betekenis |
| Uit
het bestand van Buurtplein Maastricht |
| De
meeste straatnamen in Limmel zijn afgeleid van de
bijbelse namen van de twee Kastelen
"Jeruzalem"
|
| en "Bethlehem".
Sinds de middeleeuwen heeft Kasteel
"Jeruzalem"
deze naam naar aanleiding van een
|
| bezoek van de eigenaar
aan het "Heilige land".
|
|
De eigenaar van het andere Kasteel kon niet achter
blijven en herdoopte zijn bezit in "Bethlehem".
|
| Bij raadsbesluit van 08 maart 1955 werden de meeste
straatnamen in Limmel gegeven.
|
|
|
 |
| Abdissenweg: |
| Genoemd naar de Abdis van
Susteren welke vroeger het recht had
|
| om in Limmel een
nieuwe pastoor te benoemen.
|
|
|
 |
| Askalonstraat: |
| Een der vijf steden van
de Filistijnen onder andere door Richard Leeuwenhart
ingenomen in 1191.
|
|
|
 |
| Azamonstraat: |
| Is afgeleid van Asmon een
van de zuidelijkste woonplaatsen van de stam Juda. Voor
de
|
| geslachten van
de stam Juda viel het lot op het
gebied dat zich uitstrekte tot aan de grens
|
| van Edom,
tot aan de Sin woestijn, tot de Negeb in het uiterste
zuiden. Hun zuidgrens liep
|
| als volgt: ze begon bij de
landtong aan de zuidkant van de
Zoutzee, liep vanaf daar
ten
|
|
zuiden van de Schorpioenenpas, dan over de Sin zuidelijk langs Kades- Barnea, over
|
| Chesron naar Adar,
boog dan naar Karka, liep vervolgens naar Asmon om uit
te komen
|
| bij de beek van Egypte waar de grens aan de zee
eindigt.
|
|
|
|
| Balijeweg: |
| Herinnert aan de vroegere
Balije of Groot Commanderie van de Alden Biesen.
|
| De
nieuwe Biesen werd gesticht in 1358, waar nu de
fabrieksgebouwen van
|
| "SAPPI" te vinden zijn.
Hier werden regelmatig de kapittel vergaderingen
|
|
gehouden. De groot commandeur verbleef vaak op Kasteel
"Bethlehem".
|
|
|
 |
| Bethaniëstraat: |
| Dorp aan de voet van
de Olijfberg en woonplaats van Lazarus.
|
|
|
 |
| Bethlehemweg: |
| Genoemd naar de vroeger
burcht van de familie Lemoele of Limmele; later werd
hier
|
| het Kasteel
Bethlehem gebouwd, een leen van
Valkenburg. In 1509 kwam het in het
|
| bezit van de
"Duitse Orde". Tijdens het beleg van
Maastricht werd het in 1579 grondig
|
| verwoest en in 1651
herbouwd. In 1797 werd het geheel als domeingoed
verkocht en
|
|
kwam achtereenvolgens aan verschillende eigenaars waarvan Louis Beguin het woonhuis
|
| bouwde
(1806-1807). In 1816 werd het goed verkocht aan de Heer
Bettonville uit Verviers.
|
| Zijn nakomelingen verkopen het
in 1878 aan Gustave Stevens. Daarna blijft het in
|
| particulier bezit van Mevr. Gustave Regout - Stevens die
hier tot de jaren dertig woonde.
|
| Nadien was er enkele
jaren een speeltuin met lusthof waarna het werd verkocht
aan de
|
| "Sphinx" voor
huisvesting van
gastarbeiders. Thans is er de Hogere Hotelvakschool
gevestigd.
|
|
|
 |
| Borgharenweg: |
| Verbindingsweg tussen
Maastricht en Borgharen. Deze werd na de
|
| aanleg van het
Julianakanaal verlegd in oostelijke richting.
|
|
|
 |
| Carmelstraat: |
| Veel fenomenen in het
Israëlische landschap van nu zijn door de mens gemaakt;
|
|
het landschap is wezenlijk anders dan in de pre
historie. In de bijbel worden vier
|
| bossen
genoemd: die in Negev in het zuiden, de bossen van Efraïm oftewel de
|
|
Samaritaanse hooglanden, de bossen van Karmel en de
bossen van Libanon.
|
|
|
 |
| Dolmansstraat: |
| Voor 1920 heette deze
straat de Galgenweg. Van het geslacht Dolmans uit Limmel,
|
|
die bijna drie eeuwen daar gewoond hebben, zijn de
mannelijke nazaten van deze tak
|
| van
de familie Dolmans uitgestorven. Het Kasteel
"Jeruzalem" en het goed
"de Bek"
|
| hebben vele
jaren aan de familie toebehoord.
|
| Een drietal uit de
familie zijn zeer bekend, namelijk: Matheus; Dominicaan,
|
|
Petrus; Jezuïet en Alexander. Matheus werd te Limmel
geboren in 1673 en overleed te
|
|
Maastricht op 10-01-1729. Hij trad te Maastricht in de orde, voltooide zijn
theologische
|
| studie in Spanje en werd professor
aan het
priester seminarie te Roermond tot 1709.
|
| Vandaar werd
hij overgeplaatst naar Maastricht, waar hij tot prior
werd gekozen en
|
| gedurende
ruim 20 jaar een welsprekend
en overtuigend kanselredenaar was.
|
| Petrus, geboren
08-09-1679 overleed 29-09-1751 te Bologna was Jezuïet
te Antwerpen
|
| en in
Leuven. Hij overleed op de
teugreis van Rome, waarheen hij was gezonden voor de
|
|
verkiezing van een nieuwe algemeen overste. Hij is
bekend gebleven door zijn geschriften
|
| tegen
de Luikse Baron Willem de Crassier over de oorsprong en het
bestaan van het
|
| Bisdom Maastricht.
Petrus verdedigde de
mening, dat de 21 bisschoppen wel degelijk
|
| hun zetel in
Maastricht gehad hebben en niet enkel daar gewoond
hebben.
|
| Alexander tenslotte werd geboren op 25-04-1748
en overleed te Mechelen op 17-02-1824.
|
| Hij studeerde en
onderwees te Leuven maar werd spoedig pastoor te
Mechelen. Onder het
|
| Franse
bestuur heeft hij veel lijden
moeten doorstaan. Dit kwam door het weigeren van de
|
|
befaamde eed op de republiek. Daarom werd hij in 1797,
op aanklacht dat hij een van de
|
| gevaarlijke vijanden
van
het Franse staatsbestuur was, tot verbanning naar de
kolonie
|
| Guyenne veroordeeld.
De deportatie liep over
Brussel, Kamerijk en Valenciennes naar
|
| het midden van
Frankrijk. De tussenkomst van de Maastrichtse
volksvertegenwoordiger
|
|
C.C. Roemers, een vriend van de familie Dolmans resulteerde erin dat hij niet naar
Guyenne
|
| werd gedeporteerd. Na eerst in
Versailles en
later in Compiènes gevangen te hebben gezeten
|
| werd hij
tegen het einde van 1799 in vrijheid gesteld en in
zijn vroegere ambt als pastoor
|
| van de begijnhof te
Mechelen hersteld.
|
|
|
 |
| Emmausstraat
(Geitestraat): |
| Dorp ten
westen van Jeruzalem, waar Christus na zijn verrijzenis
aan
|
| twee van zijn leerlingen
verscheen en met hun de
maaltijd gebruikte.
|
|
|
 |
| Galileastraat: |
| In deze streek heeft
zich een belangrijk deel van het openbaar leven van
Christus afgespeeld.
|
|
|
 |
| Hebronstraat: |
| Stad in
Judea, waar
Abraham zijn tenten opsloeg en waar David
|
| voor de
verovering van Jeruzalem resideerde.
|
|
|
 |
| Jerichostraat
(plein): |
| Stad bij de
uitmonding van de Jordaan in de Dode zee.
|
| Komt zowel in
het oude- als in het nieuwe testament voor.
|
|
|
 |
| Jeruzalemweg: |
| Weg genoemd naar het
gelijknamige Kasteel. In 1515 bouwde Pieter van den
Driesch
|
| het huidige
Kasteeltje en zijn zoon
Andries,
Kanunnik van het Kapittel van O.L. Vrouw
|
| herdoopte de
vaderlijke bezittingen ter herinnering
aan een reis naar
het Heilige land.
|
| De Kanunnik vermaakt Jeruzalem aan
zijn nicht Agnes de Vaulx; van haar komt in 1588
|
| de
bezitting onverdeeld aan haar erfgenamen en de Paters
Jezuïeten te Maastricht, die in
|
|
1596 alleen eigenaars worden en het goed in 1640 aan Willem Dolmans verkopen.
|
|
Zijn afstammelingen verkopen het in 1770 aan de
postmeester van der Vrecken, die het
|
| drie jaar later
verkoopt aan Andries Kerens. Zijn dochter Maria Ida
bracht door haar
|
| huwelijk in 1803, de bezitting aan
Johannes Predericus baron de
Crassier, wiens nazaat
|
|
Louis veel voor Limmel heeft betekend. Thans is het
eigendom van de Gemeente Maastricht.
|
|
|
 |
| Judeaweg: |
| Oorspronkelijk was het een
van de twee koninkrijken namelijk Judea met
|
| als
hoofdstad Jeruzalem en Israël met als hoofdstad
Samaria. Tijdens de
|
|
Romeinse overheersing was Pontius Pilatus
'procurator' van de provincie Judea.
|
|
|
| Nebostraat: |
| Genoemd naar de berg
Nebo.
Op deze berg stierf Mozes, die de Israëlieten
|
| uit
Egypte voerde naar het beloofde land.
|
|
|
|
| Nieuweweg: |
| Vroegere verbindingsweg
tussen de Franciscus Romanusweg (Harendijk) en de
|
| Meerssenerweg.
Zij werd aangelegd na de bouw van het
station Maastricht dat
|
| lag
ter hoogte van de Sint
Antoniuslaan. Door de uitbreiding van de "MOSA"
en
|
| de
"BSN Glasspack" is deze weg vervallen.
De bouw van het Viaduct in de jaren
|
| dertig
maakte de weg al overbodig. Van de oorspronkelijke weg resten thans
nog
|
|
twee gedeelten; het eerste loopt vanaf de Viaductweg langs de lijnwerkplaats van
|
| de N.S. en vervolgens door
"BSN Glasspack". Het andere gedeelte vindt men
aan
|
| de Meerssenerweg ten noorden van de "MOSA".
|
|
|
 |
| Populierweg: |
| Zij was de oude
verbindingsweg van Amby via Limmel naar Borgharen waar
zij
|
| aansloot op de
Bovenstraat. Door de aanleg van het
Julianakanaal en de Balijeweg
|
| heeft zij een groot deel
van haar betekenis verloren. De naam is afgeleid van een
|
|
uitspanning en boerderij "de Populair" die vroeger gelegen was op de hoek van
|
| de Kasteel
Verduynenstraat en de Meerssenerweg. Handelsreizigers
konden er
|
| overnachten en hun goederen verkopen aan
handelaars uit Maastricht.
|
|
|
| Samariastraat: |
| De hoofdstad van het
noordelijk rijk Israël na de dood van Salomon.
|
|
|
 |
| Sareptaplein
(straat): |
| Stadje aan de
Middellandse zee, gelegen tussen Tyris en Sidon, waar
|
| de
profeet Elias bij een weduwe verbleef, wier zoon hij ter
leve wekte.
|
|
|
 |
| Sint Jan Baptist plein: |
| Genoemd naar de
patroonheilige van Limmel Sint Jan de Doper. Vroeger lag
hier nabij de Sint Jansweg.
|
|
|
 |
| Sionsweg
(Bredeweg): |
| Heuvel waarop de
burcht van David en de tempel van Jeruzalem stonden.
|
| Het
is ook een dichterlijke benaming voor geheel Jeruzalem.
|
|
|
 |
| Taborstraat: |
| Heuvel in
Galilea, waar
Christus verheerlijkt werd. |
|
|
 |
| Tiberiasstraat: |
| Genoemd naar Keizer
Tiberius, werd in 26 na Christus door Herodus
|
| gesticht
aan het meer van Genesareth hoofdstad van beneden
Galilea.
|
|
|
 |
| Willem Alexanderweg: |
| Vroeger
Beatrixweg.
Na de geboorte van de eerste zoon van Koningin
|
|
Beatrix en Z.K.H. Prins Claus werd de naam veranderd.
|
| Zij vormt de huidige verbinding tussen de Viaductweg en
de Beatrixhaven.
|
| Met
dank aan Buurtplein Maastricht, met name aan Jo Boetsen en
Mazzel.
|
| Foto's
rondom Limmel |
 |
| Zicht
op huis bij stuw Borgharen vanaf de Borgharenweg |
|
|
 |
| Corona
flat met daarachter het Huis van Bewaring |
| |
 |
| Schoorsteen
op het Zinkwitterrein |
| 25
Jaar Buurtraad Limmel |
| 1981-2006
|
| Vrijdag
17 november j.l. heeft Buurtraad Limmel haar
25 jarig jubileum gevierd. |
| Het
is niet bij het grote plubliek bekend gemaakt,
maar daar had de Buurtraad |
| voor
gekozen om reden het nu nog niet de tijd is om
een groots feest te vieren. |
| In
een klein gezelschap met o.a. de Wethouders
Hazeu en Costongs, de mensen |
| van
Trajekt en bureau buurtgericht werken van
Gemeente Maastricht, |
| wooncorporatie
St. Servatius, basisschool ’T Spoor en
Politie is er even stil |
| gestaan
bij de afgelopen 25 jaar. |
| Dat
leerde ons dat Limmel veel heeft meegemaakt
zowel positief als negatief. |
| Ook
leerde dat ons dat wij een iemand in ons
midden hebben die vanaf het |
| eerste
uur bij de Buurtraad actief is. Rinie
Theunissen, U allen wel bekend. |
| Rinie
werd allereerst door de mensen van Servatius
in het zonnetje gezet, zij |
| kwamen
binnen met een kruiwagen gevuld met hooi en
een zak voer voor de |
| dieren
op de kinderboerderij. |
| Daarna
werd Rinie toegesproken door de beide Wethouders. |
| En
als laatste de Buurtraad zelf, voorzitter Wim
Gorren kwam met een paar |
| prachtige
anekdotes tot een mooi slot en overhandigde
Rinie het kado. |
 |
| Rinie
Theunissen met 'T Pumpke vaan
Lummel |
| Rinie
ontving het symbool van Limmel
“ ’T Pumpke ”, in het klein. |
| Als
laatste sprak Wim een groot respect uit naar
alle vrijwilligers |
| en de
sociale
partners waarmee de Buurtraad zich sterkt
maakt |
| voor het woongenot
en
de leefbaarheid van Limmel. |
| Mat
Brüll |
| Secretaris
Buurtraad Limmel |
|
|
| Onthulling van 't
Dreesmenneke |
| Vlak
na het gereedkomen van de nieuwbouw woningen aan
de Populierweg |
| en
de Nebostraat kreeg Limmel een kunstwerk de 'Evenwichtskunstenaar' |
| later
ook de Marskramer
genoemd. |
 |
| de
'Evenwichtskunstenaar' |
| Dit
beeld, gemaakt door Frans Carlier, is in 1984
geplaatst op het pleintje |
| Populierweg
en is in 2005 tijdens de herinrichting van het
pleintje verhuisd |
| naar
het voorpleintje van het Kapelaan Lochtmanhuis. |
| Het
bronzen beeldje werd gestolen, dus lang heeft het
kunstwerk hier jammer |
| genoeg
niet gestaan. Navraag bij Frans Carlier om een
replica te maken gaf een
|
| negatief
antwoord, helaas kon hij dergelijke opdrachten
niet meer aannemen. |
| In
het najaar van 2010 werd contact opgenomen met de
afdeling Kunst en
|
| Cultuur
Gemeente Maastricht en al snel viel de keuze op
’t Dreesmenneke. |
 |
| ‘t
Dreesmenneke
(foto Wigo) |
| De
naam ‘Dreesmenneke’ refereert
aan de mannen die aan de Maagdendries |
| werkten.
Dat waren in de volksmond de medewerkers van de
vroegere |
|
Gemeente
Werken aan 'd'n Drees', op de pet staan dan ook
de letters GW. |
| Het
90 cm. hoge hardstenen beeldje 't Dreesmenneke
is gemaakt door |
| kunstenaar
Hans Peskens
en werd zondag 19 juni 2011 onder grote |
| belangstelling
feestelijk onthuld op het pleintje voor het
Lochtmanhuis. |
| Op
de hardstenen plaquette staat: |
| Dreesmenneke
brach vreuger gaas, water en leech in gans
Mestreech. |
| Stónt
bijj Nutsbedrieve aon d’n Drees, meh vónt nao
Lummel de weeg. |
| Voor
meer info zie onderstaande links: |
| limmel.maestricht.nl/dreesmenneke
arriveert in limmel |
| limmel.maestricht.nl/feestelijke
onthulling menneke vaan drees |
| maastrichtaktueel.nl/limmel
verrijkt met standbeeld van dreesmenneke |
|
|
|
|
| Ode aon 't
Dreesmenneke |
 |
| De
Dreesmennekes vaan Mestreech, |
| brachte
vreuger gaas, water en leech. |
| Drijj
knabbe per kuub kóste ’t toen nog, |
| veuroet
betaold vaan de muntemeter gekoch. |
| Die
mennekes maakte deur aon deur de meters leeg, |
| en
geine dee ouch mer veur eine knab dispensatie
kreeg. |
| Waore
d’n knabbe op, daan góng ’t gaas neet mie, |
| En
zaotste mèt ’n haafrouw weurs
godverdenondepie. |
| Daorum
hele de luij petrol of kachel bijj de hand, |
| Die
hellepe diech daan weer aon en oet de brand. |
| 2011
© Har Lamkin |
| kaart
oet de serie |
| Mestreechs
kloeterijjkes- & kikzjozerijjkeskeske |
|
|
|
|
| Man verdronken in
waterput |
| In
de waterput voor de Herberg van Catharina
Bastingh te Limmel werd door de |
| buren in de
vroege
ochtend het lichaam gevonden van Aret Muller
alias Poppel. |
| De
herbergierse verklaarde dienaangaande als volgt: |
| Gisterenavond
tussen 8 en 9 uur klopten Aret Muller, John
Thijssen uit Haeren |
| en Willem
Dolmans van Limmel aan de deur. Na gezien te hebben dat
het bekenden |
| waren, maakte de
meid
open. De waardin schonk voor elk tweemaal een
brandenwijn |
| in, maar weigerde toen,
volgens
haar verklaring, verder nog te tappen of te
schenken. |
| De
bezoekers verlieten daarop de herberg, maar ze
hoorde Muller en Dolmans nog lange |
| tijd
praten
tot ze in slaap viel. 's Morgens hoorde ze van
de buren wat er gebeurd was. |
| Of
hier sprake is van een ongeluk of van misdaad,
is nog niet duidelijk. |
| De
gerechtsbode stelt een onderzoek in. |
| Limmel
/ Borgharen, 4 mei 1727 |
| (Archief
Landen van Overmaas nr. 8159) |
|
|
|
|
| Maastrichtsch Nieuws
1891 - 1915 |
 |
| Links
het oude patronaat van 1902 en rechts de door
pastoor Riga |
| in
1886 gebouwde pastorie aan de Populierweg.
(foto: ca. 1930) |
| Limmel.
De vroedvrouw gaan halen in den nacht te
Maastricht of Smeermaas, is toch al geen |
| begerig
baantje. Als je daarbij zoo'n nachtelijke
misère moet beleven als Zaterdagnacht hier |
| overkwam
aan een paar personen uit het naburige
Borgharen, dan is de pret er helemaal af. |
| Bij
de pastorie alhier (zie foto) sloeg het paard
dat voor hun wagentje liep, door schrik voor |
| een
hoop stroo en asch, afkomstig van een daar
gebakken kruistaart, op hol. |
| Inzittenden
met de vroedvrouw incluis sloegen er uit, het
paard werkte zich uit zijn tuig en |
| holde
weg in het donker. Gelukkig liep alles zonder
ongeval af. |
| Het
paard, zeker geen afschaffer die bruine, vond
men 's morgens te Itteren voor de deur |
| van
café H. Evenmin ondervonden moeder en
kind nadeelige gevolgen van deze nachtelijke |
| onspoeden,
want beiden zijn wel. |
| Limburger
Koerier, 10 Januari 1905 |
| ('De
Trompetter' woensdag 25 juli 2007, samengesteld
door Frank Jansen) |
|
|
|
|
| Ingezonden
berichten en reacties
|
|
|
| Onderstaand vier
ingezonden berichten van Theo Brans uit Deventer. |
| Bericht 1
(04-10-2006) |
| Als
oud Limmelaar vind ik dit een zeer goede en
mooie site. |
| Maar
zijn er nog meer foto's ergens bijv. van de
Geusselterweg, tankstation van |
| Stegen
aan de Meerssenerweg, 'de Blok' en de RK jongensschool van
Limmel ? |
| Heel
wat, het station van Limmel waar ik mijn vader
heb opgehaald als krijgs- |
| gevangene
(in de oude staat)
door ons Kickerberg genaamd. |
| De
weide t.o. het klooster in Nazareth is een korte
tijd gebruikt als
militair vliegveld |
| door
de Duitsers. Een vliegtuig is toen tijdens start
of
landing de muur van de kapel |
| van
het klooster binnen gevlogen (getuige
geweest) en ik kon
achter het altaar |
| kijken,
dit is tot de sloop altijd
zichtbaar gebleven. |
 |
| Klooster Zusters
van Nazareth (collectie: Carien van de Broeck) |
| De
weide verderop richting Geusselt (boerderij van
Rooyen) is later door de |
| Amerikanen
als vliegveld gebruikt en de oude
wielerbaan is door de
Amerikanen |
| (die
gelegerd waren in de klooster- meisjesschool)
vaak gebruikt als schietbaan. |
 |
| Theo
Brans in de wei t.o. Klooster Nazareth |
| bij
de Yanks ca. 1945 (collectie: Theo Brans) |
| De
weide die eerder Duits vliegveld was is later
door de Amerikanen als opslag |
| en
technische reparatieplaats voor
hun voertuigen gebruikt, evenals het voetbalveld |
| bij
de 'zinkwitfabriek'. |
| In
de blok hadden wij toen nog geen waterleiding,
toen de benzine van de Yanks |
| bijna
uit onze pomp kwam kregen wij waterleiding. |
| En
zo is er veel op te halen helaas had ik toen nog
geen digitale camera dan
had |
| ik
het kunnen vastleggen. |
| Goede
site, aardig om eens naar te kijken ook over al
die andere buurten. |
| Groeten
uit Deventer. |
| Theo
Brans (04 oktober 2006) |
| Bericht 2
(08-10-2006) |
| In
aanvulling op mijn vorige bericht, bij deze nog
wat andere achtergronden. |
|
| Station
(blokpost) Mariënwaard 1965 (bron: Tjalling
Halbertsma) |
| Geopend
op 23 oktober 1853 - Gesloten op 15 mei 1933 |
| De
geplaatste foto van de blokpost Mariënwaard
roept nog wat herinneringen op. |
| Mijn
grootvader was daar voor de oorlog
overwegwachter en heeft daar gewoond. |
| De
blokposten waren vaak hetzelfde gebouwd, alleen
Mariënwaard daar
stond de |
| post
wat hoger en moest je een trapje op. |
| De
spoorbomen (4 stuks)
liet hij vaak dicht er was bijna geen
verkeer in die tijd, |
| en
tijdens een praatje had een passant die een geit
bij zich had deze even vast |
| gezet
aan de slagboom (een breer), toen hij de
slagboom opende hing de geit |
| eraan,
het is goed afgelopen. |
| Niettemin
was richting het Brook een vuilnis stortbelt van
de gemeente Maastricht. |
| De
vuilniswagens (ronddraaiende trommels) moesten
daar langs, verderop was er |
| ook
nog een proefveld
van fruit, daar was geen gebrek aan. |
 |
| Ingang
Kasteel Vaeshartelt (portiers- koetshuis) |
| Bij
de ingang aldaar was (is) een koetshuis met
woning van Kasteel
Vaeshartelt, |
| vaak
binnen geweest, de laan daar loopt helemaal door
tot het
Kasteel en daar |
| stonden
ook fruitbomen. Deze
bevonden zich ook in de weilanden van boer |
| Limpens
die begrensden de overweg en de Meerssenerweg
tot aan Vaeshartelt. |
| Met
mijn Opa ben ik vaak gaan vissen in de kolk
langs het spoor richting |
| Vaeshartelt,
alleen moest die vis weken zwemmen in de
betonnen regenbak |
| (hadden
alle posten, er was geen electro en stromend
water in de post) anders |
| had
die een moddersmaak. |
| Ik
ben daar vaak op stoomlocs (werktrein) geklommen
om een stukje mee te rijden. |
| In
Maart 1938 overleed mijn Opa en moest mijn Oma
verhuizen naar een van de |
| kleine
witte huisjes (er stond ook nog een café
tussen, Klaassen ?) t.o. het klooster. |
| Mijn
vader is daar nog misdienaar
geweest, het klooster werd altijd vereerd
met |
| een
rondgang tijdens de processie vanuit Limmel via
het Brook. |
| Bij
de overgang van de Kanjel op de Meerssenerweg
stond van 1938 t/m 1940 |
| een
kleine
bunker
met een wachtpost. Daar stonden 'Asperges' (stalen punten) in |
| de
weg tegen tanks. Mijn
Oma is daar met de fiets gevallen en liep een
hersen- |
| schudding op en belandde een
tijdje op Calvarie
in Maastricht. |
| Iets
verder daar waar de Kanjel onder het spoor
doorgaat, kwamen de stoomlocs |
| vaak
hun vuurhaarden of roosters reinigen. |
| Daar
werd door ons gezocht naar bruikbare cokes of
kolen voor de kachel. |
| De
Amerikanen hadden een naar ik meen 4 delige
brandstofleiding gelegd boven |
| de
Kanjel, die was gaan lekken. Toen er weer een
loc kwam om te lossen, ontstond |
| er
vanaf de Meerssenerweg
tot
aan het Brook een enorme vuurzee,
bomen hoog. |
| De
in de school gelegerde G.I.'s raakten toen toch
echt een beetje in
paniek en zijn |
| er
allemaal naar toe gegaan om te helpen. |
| De
schade is tot ver na de
oorlog zichtbaar gebleven. |
 |
| Op
10 mei 1940 toen de Duitse troepen via de
Meerssenerweg verder trokken |
| richting
Maastricht en België, stapte een kleine groep
van een tank af en gingen bij |
| mijn
Oma naar binnen om naar de berichten te
luisteren op de radio, want zij had een |
| eigen
toestel van Philips, dat was nog wat in
die dagen. (getuige geweest) |
| De
kant van de Meerssenerweg richting Meerssen was
bezet door krijsgevangenen, |
| allerhande
nationaliteiten, die vanuit België vermoedelijk
uit de diverse forten kwamen. |
| Ter
hoogte van café Duchateu op het kruispunt in
Limmel werd er brood gegooid naar |
| die
soldaten maar de Duitsers wilden dat niet. |
| Mijn
Oma is later nog gaan wonen vlak bij de Kerk in
de Dolmansstraat, water moest |
| daar
worden gehaald bij de pomp op het plein bij de
Kerk. |
| Opa
en Oma liggen begraven op het kerkhof van Limmel. |
| Theo
Brans (08
oktober 2006) |
| Bericht 3
(21-10-2006) |
| Nu
nog iets meer over Limmel. De bijzondere
jongensschool, leraressen en leraren, |
| Juf.
Gommers en v/d Berg, Eurlings (of Urlings ?) de
Gouwe (bijnaam) die gaf soms |
| muziekles
en speelde dan op het trapharmonium. Fraats was
af en toe kort van stof. |
| Hoofd
onderwijzer Wijnen (of Weinen ?) was getrouwd
met een dame uit Parijs (?) |
| Tijdens
de Franse les moesten wij dan de neus dicht
knijpen dan klonk dat wat beter. |
| Hij
had een fiets met dubbele tussen stangen. |
| Op
zaterdag was er altijd school. Pastoor
Colaris was er vaak voor de Godsdienstles, |
|
soms
zelfs op zaterdagmiddag
(ja ,ja, zo
ging dat toen soms). |
| Omdat
de Pastoor een keer te laat was, was ik alvast
over het hek geklommen, maar |
| dat
was mis (!) en
dat leverde mij 250 strafregels op. |
|
Die
strafregels zijn (met vulpen) geschreven door
een oud Politieman die
een kennis |
| was
van mijn Oma.
Hij had een fietsenzaak
in Meerssen
en dat kwam goed uit als ik |
| wat
aan mijn fiets had. |
| In
het pand tegenover de Kerk heeft
mijn tante (Wintjes - Breuls) samen met
mijn |
| Maastrichtse
Oma (Ama) café gehouden,
ik heb er nog vaak de nacht doorgebracht. |
|
| Café t.o. de Kerk
met de oude friture
(bron: Lilianne Seegers) |
| Naast
het huis was een weide, die had
een omheining met prikkeldraad, tijdens de |
| kermis
stond er op weide een
tent waarin gedanst kon worden op live-muziek en
er |
| was
natuurlijk een bar voor de Ridder-bieren. |
 |
|
Als
er onvoldoende kleingeld was om te wisselen
moest ik naar de Pastorie om groot |
| geld
om te zetten naar kleingeld. |
| Toen
zij het café hadden opgegeven hebben
zij nog kort gewoond op de Breedeweg |
| achter
de jongensschool langs en tijdens de oorlogsjaren
hebben zij gewoond aan de |
| Meerssenerweg
tegen over het Station op een boven etage. Dat
had een goed uitzicht |
| op
het Stationsemplacement, kon je kijken op het
hele rangeer gebeuren en naar de |
| treinen
van
de Duitsers met luchtdoelgeschut
achter op de laatste wagon. |
| Beneden
was een winkel van de 'Sperwer', het huis
(wit) staat er nog steeds. |
| In
het betreffende café ben ik nog een tijdje lid
geweest van de aldaar gevestigde |
| Schietvereniging
'De Ridder' genaamd naar ik meen. We gingen
in verschillende |
| cafés
in
Maastricht meestal op zaterdagavond wedstrijd
schieten. |
| Voor
wat de kermis betreft, er werden veel vlaaien
door de mensen zelf gemaakt, |
| maar
het
bakken gebeurde veel door bakker Steijns (Steins
?), de
vlaaien werden |
|
op
een plank
dan naar de bakkerij
gebracht. |
| Ook
de processie speelde een rol tijdens die dagen,
en op een ander tijdstip zijn |
| heel
wat
gezinnen apart lopend en biddend via de
Zinkwit en dan de Stuw over naar |
|
de Kerk van
Borgharen gegaan. |
| In
de Kerk moest je eerst de zegen halen en een
flesje 'boorwater',
goed voor de |
| ogen,
daarna
mocht je
kermis vieren in Borgharen. |
 |
| Kasteel
Bethlehem hoek linker zijkant |
| Naast
het kleine postkantoor liep een rechte 'zwarte' weg, die ging naar het Kasteel |
| Bethlehem
en
naar de boerderij van Hamers of Hameleers. In
de appeltijd gingen wij |
| daar
val-appels halen, een hele zak vol voor één
gulden ! De
boer zelf was hardhorend |
| en
had altijd een soort
koehoorn bij zich, daar moest je dan
in spreken. |
| De
toenmalige weilanden zijn door
de Duitsers uit de Tapijn kazerne vaak
gebruikt als |
| oefenterrein,
die
marcheerden dat hele stuk tot daar. Na
de oorlog zijn de grasvelden |
| voor
Kasteel Bethlehem ook nog gebruikt om er Openlucht
uitvoeringen te houden bijv. |
| 'Midzomer
nacht droom'. |
| Schaatsen
dat deden wij soms op de toenmalige sloot bij de
spoorlijn en wat later op |
| de
Grachten rond de wielerbaan bij de
Geusselt. |
| Als
we geluk hadden konden we doorschaatsen tot
Moederheim in Mariënwaard. |
 |
| Op
de hoogste rand van de wielerbaan (wielerstadion)
Geusselt, lente 1947 |
| Rechts
Theo Brans met Huub Schouten familie van Huub
uit België (collectie: Theo Brans) |
| De
vijver aan de voorzijde is later droog gelegd
met handpompen (kattekop genaamd). |
| De
baanveger, een oude Friese
dijkwerker, woonde
in 'de blok' (zie ook bericht 4). |
| Hij
vroeg altijd een dubbeltje, zo niet dan stak hij
bij gelegenheid
een bezem voor je |
| schaatsen,
de gevolgen moge
duidelijk zijn. |
| De
'smid' Theunissen was goed om onze schaatsen
te slijpen als het weer zover was. |
| Tegenover
het postkantoor was ook nog een kleine
snoepwinkel gevestigd die bij de |
| school
ook nog
wat zaken deed. Ik kocht er zelf eens een 'eeuwigdurende lucifer', die |
| waren
schaars in die
dagen.
Achteraan op de Breedeweg was er ook nog een
zaak |
| van
Palmen dacht ik, daar haalde ik later sigaretten
vandaan. |
| In
een gebouw, los van het klooster Nazareth,
werden in de mobilisatie militairen |
| ondergebracht.
Aan het einde van de Geusselterweg daar waar de asfaltweg
overging |
| in
een onverharde weg (stoof lekker) stond, ter
hoogte van het weggetje naar het Witte |
| Vrouwenveld,
achter de heg een wachtpost, die bewaakte de weg
naar Ambij daar |
| mocht
niemand door. |
| De
bomen ter hoogte van Severen waren voorzien van
een springlading (niet gebruikt). |
| Toen
de oorlog begon stortte een Engelse bommenwerper
neer in de weilanden bij |
| Severen,
toen de mensen gingen kijken ontplofte er op
afstand nog een bom. |
| Een
lid van de bemanning heb ik aan een parachute
zien hangen, hij is met een Duitse |
| 'jeep'
afgevoerd. |
| Het
weggetje achter de heg is door mij vaak gebruikt
om, ondanks de wachtposten, |
| illegaal
achter in de legertenten van de Amerikanen te
komen, er
lag veel mooi spul. |
| De
tenten werden door de
soldaten ook wel gebruikt voor andere zaken. |
| Zoals
meisjes bezoek en die het boekje G..I. Joe
gelezen heeft komt daar wel verder |
| mee.(boekje
over Maastricht G.I. Joe). |
| De
wei bij de blok werd door de G.I.’s ook
gebruikt als baseball veld en andere spelen. |
| De
'honken
voor de run' dat waren jutezakjes gevuld met
zand. die
verdwenen nog wel |
| eens
om van de stof kleding te maken. |
| Minder
fraaie handel is er door hun ook wel bedreven
met 'waar' uit Duitsland, meestal |
| Aken,
die
werd ter plekke verkocht aan de bevolking maar
daar werd
door de Militaire |
| Politie
gauw een eind aan gemaakt en veel is in beslag
genomen. |
| In
het voornoemde Kloostergebouw woonde Piery (?),
daar konden de mensen tijdens |
| nachtvluchten
van
bommenwerpers boven de stad
schuilen in de kelders. |
| Later
ook bij constructie werkplaats van Dolhain (?), in
de werkplaats is daar ook een |
| kelder
gegraven en maar goed dat daar nooit iets is
opgevallen. |
| In
de meisjesschool konden wij vaak film gaan
kijken, vaak de 'dikke en de dunne'
in |
| het
Engels, maar
dat deerde niet ! |
| Rondjes
draaien met GMC-Trucks rond de blok, en tijdens
een soort buurtfeest in de |
| blok
wilde Charlie, een
sergeant bij ons ondergebracht, een
toespraak houden. |
| Helaas
de whisky was hem niet vreemd. |
 |
| Emaille
reclamebord Rubberfabriek CEYLON Boscherveld |
| Met
dank aan Anja Haasbeek |
| Mijn
Vader werkte in die tijd op de rubberfabriek 'Ceylon' in het Bosscherveld als
chef |
| productie
afdeling. |
| Om
laat op straat te mogen zijn had hij een
speciale pas van de Yanks.
Toch is hij een |
| keer
laat opgepakt.
Hij zei later: "De kleur van het uniform
maakt niet uit, ze staan altijd |
| met
een wapen in je rug te porren". |
 |
| Kerk
Limmel toegewijd aan Johannes de Doper |
| In
de Kerk in
Limmel is ergens tussen 1945 en 1950 de rijdende
preekstoel
ontstaan. |
| Deze
kansel zat vroeger op de gebruikelijke plaats in
de
Kerk maar verscheen (althans |
| in
mijn gedachten) plotseling al rijdend naar
voren, naar het midden in de Kerk. |
| De
'Swiss' (?) duwde hem en soms
vertoonde de kansel dan gevaarlijke
wiebelingen. |
 |
| Meerssenerweg,
het 2e huis van links werd afgebroken |
| t.b.v.
de bouw van Citroën
Auto service Stegen (Shell) |
| (bron:
RHCL met dank aan Jo Boetsen) |
| Aan
de Meerssenerweg in Limmel ligt de villa van Van
Aubel daar was ook tijdelijk een |
| leslokaal
gevestigd. Verder verder waren er de winkel van
Mullenders, daar kocht ik |
| mijn
eerste surrogaat sigaartje,
Verwey de slager en Persoons de kapper. |
| Er
was een fietsenzaak waar vaak een kat in de
etalage zat (ze verkochten daar 'Witte |
| kat
batterijen'), Mommers
een kruidenierszaak daar kocht ik (op bon) mijn
eerste potje |
| pindakaas,
de Bruin schadeherstel, kolenboer Stevens, brood
en beschuit Fabriek |
| Schulkens
(vaak geweest), en madam Vroemen met de
groentezaak. |
| Stegens
Autoservice, zelf gewerkt, de weg richting
Rothem was toen onze 'proefbaan'. |
 |
| Citroën
Auto service Stegen (Schell) Meerssenerweg ca. 1950 |
| Links
Theo Brans met Mevr. en Dhr. Niesten en dochter
Annie |
| Links
de boerderij van de gezusters Mommers (collectie: Theo Brans) |
| Naar
de Ambachtschool geweest in Maastricht,
avondschool gedaan allemaal techniek, |
| nog
gasflessen gehaald met de handkar over de
nieuwe-brug naar de Batterijstraat, |
| Rijexamen
gedaan met een Citroën, in de Battalaan keren
voor het Politiebureau in |
| Wijck,
achteruit
het Sterrenplein rond en de nieuwe brug op,
stoppen, en een doosje |
| achter
de wielen. Moest je nu eens doen ! |
| Zwemdiploma’s
halen in het sportfondsenbad met de instructeur
van Finse (?) afkomst |
| met
een stem als rollende donder. Op
Zaterdagmorgen vanuit de LTS baseball (sport) |
| op
de Griend, lekker vroeg thuis of vrij zwemmen. |
 |
| Technische
school St. Maartenslaan Maastricht Auto 2A (collectie: Theo Brans) |
| Uitstapje
naar Schiphol 12-06-1948, 2e rij 2e van links
Dhr. Gerrits (A'dam) |
| en
links Dir. Nijsten (?) Wie herkent zich hier nog
meer ? |
| Ik
zelf heb maar met wisselende tijden de oorlogsjaren
in Limmel doorgebracht. |
| Ik
was vaak op de boerderij, de Kasteel-ruine in
Horst (NL), en heb daar echte oorlog |
| meegemaakt.
Via allerlei verwoeste
gebieden (Venlo, Roermond, Sittard,
etc.) achter |
| op een vrachtwagen gezeten, geladen
met aardappelen, keerde ik in april 1945 terug |
| met een
fiets zonder banden en een koffer waarin ik ook
nog een
stengun met patronen |
| bij mij
had (later gedumpt in de Maas). Ik
ben afgestapt in Limmel bij café Duchateau |
| en stapte plotseling een heel andere
wereld
in. |
| Geboren
ben ik in Rothem op de berg, boven de winkel van
toen 'De Ster' (nu geloof |
|
ik blusmiddelen). In
januari 1952 verliet ik Limmel om verder te
kijken in de in opbouw |
| zijnde
maatschappij. |
| Een
zeer goede jeugd gehad ondanks oorlog en andere
zaken. |
| Op
één na, wonen mijn broers en zussen allemaal
nog in Maastricht, en zo nu en dan |
| ben
ik
daar nog wel eens. |
| Er
is, zoals op vele
plaatsen, veel veranderd en zeker ook in Limmel. |
| Maar ja, daar waar je
Roots
liggen wil je nog wel eens kijken en plekken
bezoeken. |
| Die tijd nooit naar deze tijd halen
en vergelijken, dat werkt niet, zo was het nu eenmaal. |
| Dat is een fout die
mensen ook nu nog steeds weer maken, hadden wij toen
maar !! |
|
Maar ja, zo gaat dat.
Dit
was even een kleine greep over het leven in
Limmel. |
| Allemaal het beste in Limmel en de
groeten vanuit Deventer. |
| Theo
Brans (21 oktober 2006) |
| Bericht 4 (15-03-2008) |
| Beste
Wigo, |
| Via
deze weg nog wat gegevens van bewoners
betreffende het voormalige 'de blok' |
| in
Nazareth, het betreft
zo ongeveer de periode 1938-1951. |
| Er
kunnen onvolkomenheden in zitten daar het
meeste uit eigen geheugen is gediept |
| en
mijn broer heeft ook nog wat verzameld, vandaar. |
| Ik
heb het idee dat in de jaren na 1960 veel
verloren is gegaan door samenvoegingen |
| van
woningstichtingen, denk aan voor de oorlog
meneer Janssen in
dienst van zo een |
| stichting
die alle onderhoud deed in 'de blok'. |
| Peters,
hadden naar ik meen een zoon en dochter, moeder
was van Duitse afkomst |
| (de
Pruisin). De
dochter kreeg in 1945 een kind van een US
Militair, ja zo werkte dat. |
| Dolhain
(constructie werkplaats) was ook van Duitse
afkomst. |
| Claassens
of Claassen,hadden een zoon en twee dochters een
of twee immigreerden |
| dacht
ik ook door USA-militairen naar de USA. |
| De
zoon kwam om bij de strijd in toenmalig
Nederlands Indië. |
| Thoma
had twee zonen, hij zelf is zover ik weet
omgekomen bij een bombardement op |
| de
Zinkwit fabriek aan de Franciscus Romanusweg bij
de spoorbrug. |
| De
oudste zoon vertaalde wel eens een brief uit de
USA van Militairen die bij ons |
| waren
ingekwartierd geweest. |
| Met
de oudste zoon zijn wij nog eens een weekend
gaan kamperen in het Bunderbos |
| met
een kleine USA legertent, ja dat kon toen zo. |
| Kersten
of Kessen of Kesten,hadden twee zonen en een
dochter Mia. |
| Mooi
meisje, ik nam haar wel eens mee achter op de
fiets als we naar school gingen, |
| zij
naar de huishoudschool toentertijd in de villa
Wijckerveld achter het station. |
| Ik
ging iets verder in de straat naar school, daar
was een gescheiden meisjes- en |
| jongensschool
met (toen) een soort voortgezet onderwijs. |
| Als
wij langs de Mosa reden dan zaten alle dames en
heren in de pauze vaak tegen |
| de
muur op de grond in het zonnetje. |
| Dan
hoorde je nog eens wat en je moest op de fiets
de hele rij langs. |
| De
opmerkingen waren heel bijzonder, staan ook
nergens, zo leerde je snel wat |
| woorden
bij, maar niet voor thuis. |
| In 'de blok' woonde
ook nog de fam. v/d Boorn of Boren ?
De man was ploegbaas bij |
| de
NS en was vaak te zien bij railonderhoud aan het
spoor bij Limmel. Ze hebben |
| later
nog gewoond in de spoorhuizen aan de
Meerssenerweg daar waar de gele |
| hekken
begonnen in de bocht na de Mosa. |
| Daar
was een café annex brandstofhandel, nu geloof
ik hotel ? |
| v/d
Boorn was medeoprichter van de hockey club
Nazareth
HCN. |
| Achter
het huis had hij een klein clubhuis gebouwd
waarvoor wij nog cement hebben |
| gehaald
bij een aannemer toen aan de Franciscus
Romanusweg om een betonvloertje |
| te
storten. We hebben in
dit clubhuis(je) nog eens een filmpje gedraaid,
wisten we |
| gelijk
hoe 220 volt aanvoelde, het kan verkeren. |
| Trouwens
de meesten hadden wel echte sticks
afkomstig van een zaak in de |
| Muntstraat,
als
beenkappen gebruikte ik iets van een Amerikaanse
marinier. |
| Nijsten,
dat was de postbode van kantoor Limmel, de oude
PTT. |
| Verder
woonden er Verwey (slagerij), Durlinger
(wegenbouw onderhoud), Schoutte, |
| Vos
- Jeukens (bijnaam ‘de Slappe’), Rox,
Huiveneers, Eikenboom (na de oorlog |
| zelfstandig
vrachtrijder met een omgebouwde Engelse leger
Bedford), Brans, Bulten, |
| Rasker
(Gemeentelijke plantsoenendienst), Stevens,
Reitz (bijnaam ‘de Kromme’ hij |
| kluste
in ‘de blok’ met sanitair), de Vries (oud
dijk- of bruggenbouwer uit Friesland), |
| Eddy
Schoens, Schulkes (beschuitfabriek), Stevens
(kolenhandel), van Kan, Erens, |
| Huiveneers
- Rings, Pierry (timmerwerkplaats ingang
naast kapel voormalig Klooster |
| en
tevens schuilkelder) en Duchateau. |
| Misschien
krijg je nog wat reacties ik ben zeer benieuwd. |
| Het
beste ermee, groetjes uit Deventer en tot een
andere keer. |
| Theo
Brans (15-03-2008). |
|
|
|
|
| Reacties,
foto's
en/of verhalen over Limmel zijn welkom via Mail en/of
Gastenboek
|
|
|
| Onderstaand enkele
ontvangen berichten van de Heer Paul
Schils. |
| (zie ook het
Gastenboek). |
| Geachte
heer Wigo, |
| Met
volle aandacht door de pagina's van uw site 'gewandeld' en naarmate mijn |
| nieuwsgierigheid
verder werd geprikkeld, kwam ik het Kasteel
Bethlehem 'tegen' |
| in
al haar vervlogen glorie. |
| Aan
dit kasteel hangen voor mij veel
jeugdherinneringen die ik u 'met
permissie' |
| niet
wil onthouden. |
| Ben
in 1936 in Scharn-Maastricht geboren. Als oudste
zoon van een vader en |
| moeder,
waarvan mijn vader de zoon was van de tuinman
van een familie Regout |
| op
het Kasteel
Bethlehem en mijn moeder de dochter van de
| | |
